كدخبر: ۱۶۰۰
تاريخ انتشار: ۲۸ تير ۱۳۹۰ - ۱۷:۱۲
print نسخه چاپي
send ارسال به دوستان
دكتر «پی یر ونسان» استاد دانشکده معماری وال دو سن پاریس
تهران در عين بي‌نظمي از نظمي ناخودآگاه برخوردار است
تهران شهر نامنظمی است، اما به اين بي‌نظمي نبايد به عنوان يك امتياز منفي نگريست.تهران شهر پويايي است، در مقايسه با شهرهاي اروپايي تنوع ساخت‌وساز در اينجا بسيار زياد است. تنها كافي است كه مديران و برنامه‌ريزان شهري به اهميت توسعه پايدار واقف باشند و به اين ترتيب پايتخت ايران مي‌تواند با حفظ تنوع بافت‌هايش به استانداردها نزديك شود.
دكتر «پی‌یر ونسان» استاد دانشکده معماری وال دو سن پاریس، هفته گذشته ميهمان پژوهشکده نظر و سازمان زیباسازی شهر تهران در دومين جشنواره «مشاركت شهروندي و خدمات شهري» بود. او در نشست «كارگاه زيبايي شناسي منظر شهري» ، درباره زيبايي شناسي منظر شهري  چين و منظر شهری امروز تهران سخنراني كرد. دكتر «ونسان» معتقد است شهر تهران به مدد بستر طبيعي‌اش خود به خود معماري متفاوت و ويژه‌اي دارد. معماري كه در حين بي‌نظمي از نظمي طبيعي برخوردار است:

در اولين مواجهه با تهران نشانه‌هایی كه در ذهن شما نقش بست، چه بودند؟

هر شهري براي خودش نشانه‌هایی دارد، اين نشانه‌ها مي‌توانند برج‌هاي بلند مدرن، برج و باروهاي قديمي، كليساها و...باشند. اما تهران خاصيتي دارد كه از هر معماري و نشانه دست‌سازي ماندگارتر است و مخاطب را در اولين مواجهه با شهر در برمی‌گیرد، اين نشانه محيط زيست و بستر طبیعی تهران است. شهري كه در پاي دامنه كوهي سر به فلك كشيده نشسته است. اين نشانه براي من در تهران از هر چيزي پررنگ‌تر بود، در هر نقطه شهر مي‌توانيد کوه‌هایی كه تهران را در برگرفته‌اند ببينيد و كمي آن‌سوتر دشت و كويرها شهر را احاطه کرده‌اند. موقعيت جغرافيايي كه كمتر شهري از آن برخوردار است، خيابان‌هاي رو به شمال تهران همگي به اين دامنه‌ها ختم می‌شوند و جهت‌يابي براي شهروندان به واسطه اين کوه‌ها آسان مي‌شود. به نظرم سازندگان و برنامه‌ريزان شهر تهران با تمركز بر اين بستر طبيعي مي‌توانند به اين شهر ماندگارترين هويت را ببخشند. در عين حال شهر تهران محورها و جويبارهاي شمالي و جنوبي دارد كه بايد آن را بخشي از هويت اين شهر ناميد.

به نظر شما معماري امروزي كه در اين شهر به كار رفته است با بستر طبيعي تهران هم‌خوانی دارد؟

امروزه در همه جاي دنيا پديده‌اي به نام مدرنيته شهرها را در برگرفته است و اين تكنولوژي جديد خود به خود در تعارض با بسترهاي طبيعي قرار دارد. ساختمان‌هاي بلند شهرها را در بر می‌گیرند و خبري از خانه‌هاي قديمي كه با طبيعت سازگارتر بودند نيست. اما نكته مهم اين است كه آبي كه از کوه‌های اين شهر جاري مي‌شود، همچنان در شهرها باقي می‌ماند و شكل شطرنجي تهران حفظ می‌شود. از طرفي خوش‌نشستن اين ساختمان‌هاي بلندمرتبه در كنار کوه‌ها خود به خود تعارضي را ايجاد مي‌كند كه اين شهر را متفاوت‌تر مي‌كند. اما نكته‌اي كه نبايد در معماري شهري مانند تهران ناديده گرفت، اين است كه در ساخت و سازها به اقليم توجه شود. در چند روز گذشته ساختمان‌هاي بلندمرتبه‌اي را در تهران ديدم كه هر چهار نمایشان يكي بود، يعني حتي به اينكه بايد نماي شمالي و جنوبي اين برج به نسبت اقليم و شرايط تابش خورشيد با يكديگر متفاوت باشد، از نظر دور مانده بود. در معماري استاندارد و اصولي چيزي كه از تقارن مهم‌تر است توجه به اقليم و توسعه پايدار شهري است و اين نكته مي‌تواند چه در زمان حال و چه در آينده شهر را در وضعيت استانداردي قرار بدهد.

همان‌طور كه گفتيد بخشي از بافت تهران در حال نوسازي است و در كنار اين معماري نوين هنوز بافت‌هاي قديمي هم پابرجاست، در اين بین سازمان‌هايي همچون سازمان زيباسازي شهر تهران با استفاده از مبلمان شهري و دیوار نگاره‌ها و نقاشي‌هاي ديواري سعي دارند به شهر حال و هوايي يك‌دست‌تر و همگون‌تر بدهند، به نظر شما اين ايده چه‌قدر عملي شده است؟

تهران شهر نامنظمی است، اما به اين بي‌نظمي نبايد به عنوان يك امتياز منفي نگريست. براي روشن شدن اين مسئله برايتان مثالي مي‌زنم، يكي از واژه‌هاي فارسي كه در زبان فرانسه جا افتاده و كاربرد دارد، واژه «بازار» است. معناي بازار در آن نهفته است، يعني يك جاي شلوغ و پرهياهو كه در عين بي‌نظمي از نظمي ناخودآگاه برخوردار است. به نظرم اين بهترين مثالي است كه مي‌توان در تشريح تهران به كار برد. در مقياس كلي تهران هم همان نظم نهاني را مي‌توان يافت. تجربه شهرسازي نوين نشان داده كه بهتر است چهره شهرها كم‌كم نوسازي شود، براي اينكه اين سير طبيعي است. براي نمونه در كشورهاي بلوك شرق و كمونيستي به يك‌باره بناهايي يك شكل و مجتمع‌هاي بي‌روح شهرها را پر کردند و كمي بعد استانداردهاي معماري، اين شهرها را بيمار ناميد، چرا كه روحي در اين‌گونه از معماري وجود ندارد.

در اين بین نقش نقاشي ديواري و ديگر گونه‌هاي نوسازي مدرن را چقدر مي‌بينيد؟

شهرها به رنگ نياز دارند و اين رنگ‌ها را قطعا بتون و بلوك سيماني و آجر به شهر نمي‌دهد. بلكه اين رنگ‌ها را مي‌توان از طريق باز کردن پاي طبيعت به شهر و نقاشي ديواري و مبلمان شهري آورد. ممكن است در وهله اول اين رنگ بخشيدن‌ها به نظر تحميلي بيايند و مصنوعی باشند، اما يادمان باشد كه با آمدن رنگ‌ها، به اين ترتيب پاي هنر هم به شهرها باز مي‌شود و وارد كردن هنر به زندگي روزمره نه تنها از لحاظ شهرسازي بلكه روانشناسي هم تاثيرات مثبت‌اش تاييد شده است. از طرف ديگر اين رنگ‌ها نظم هندسي را مي‌شكافد و براي خودش گونه‌اي از جذابيت را به همراه مي‌آورد.

معماري و شهرسازي در تهران چه قدر به استانداردهاي جهاني نزديك است؟

تهران شهر پويايي است، در مقايسه با شهرهاي اروپايي تنوع ساخت‌وساز در اينجا بسيار زياد است. تنها كافي است كه مديران و برنامه‌ريزان شهري به اهميت توسعه پايدار واقف باشند و به اين ترتيب پايتخت ايران مي‌تواند با حفظ تنوع بافت‌هايش به استانداردها نزديك شود. نكته مثبت اين شهر همان بستر طبيعي است، باز هم تاكيد مي‌كنم اين شهر از دل تناقض يك همگوني بيرون كشيده است، درست مثل اهرام مصر كه در ميانه صحرا سر برآورده‌اند.

::سایت سازمان زیبا سازی
* نام:
ايميل:
* نظر: