كدخبر: ۱۷۳۱
تاريخ انتشار: ۳۰ خرداد ۱۳۹۲ - ۰۲:۳۰
print نسخه چاپي
send ارسال به دوستان
روزنامه سفر هند
گزارش روز چهاردهم سفر
اما اینجا در هندوستان محدودیت‌های رایج، کمتر احساس می‌شود که نمود آن در تنوع فراوان در ساخت و ساز، تزئینات جانبی وسایل نقلیه، فضاهای خاص موسوم به زاغه و چادرهای خیابانی که محل زندگی گروهی از هندوان است، به طور خاص چشم‌گیر است،.
امروز پس از صرف صبحانه در رستوران هتل، ساعت 9 صبح احمدآباد را به مقصد شهر گاندینگر به فاصله 30 کیلومتری احمدآباد ترک کردیم. در مسیر، از چاه پلکانی آدالاج بازدید کردیم. این چاه 500 ساله عملکردی مشابه آب‌انبارهای ما دارد و معماری آن از معماری اسلامی منطقه گجرات تأثیر زیادی پذیرفته است. در ادامة بازدید به شهر گاندینگر رسیدیم که جزو شهرهای مدرن قرن بیستم است و در سال 1970 توسط یکی از شاگردان لوکوربوزیه ساخته شد. از این شهر به صورت سواره بازدید کردیم. شهری که صرف‌نظراز خیابان‌ها و میدان‌های منظم و طراحی شده‌اش، بیشتر به جنگلی خالی از سکنه شباهت داشت. خانه‌ها و ساختمان‌های اداری و تجاری با فاصله از لبه خیابان ساخته شده بودند و زندگی خیابانی برخلاف شهرهای سنتی هند، در این شهر چندان خودنمایی نمی‌کرد. هرچند زاغه‌نشینی به صورت پراکنده در این شهر دیده می‌شد، پدیده‌ای که گویا در همة شهرهای هندوستان امری اجتناب‌ناپذیر است. به هر حال ساعت 12:30 به هتل برگشتیم، تا ساعت 2:15 آشپزهای زحمتکش گروه برنج پختند که با استیک صرف شد. در این ساعت هتل را با چمدان‌هایمان ترک کردیم تا بازدید از احمدآباد را ادامه دهیم. برنامه عصر تا حدی نسبت به سایر اماکنی که در شهرهای دیگر دیده بودیم متفاوت بود؛ تنوعی که جالب و لازم به نظر می‌رسید. ابتدا از یک موزه باستان‌شناسی بازدید کردیم که توسط کریشنادوشی معمار معاصر هندی، به صورتی مدرن با بتن اکسپوز و خصوصیاتی مشابه آثار لوکوربوزیه طراحی شده بود. پس از آن از گالری حسین‌ـ دوشی دیدن کردیم که اثر دیگری از همان معمار بود. یک بنای زیرزمینی با کف و سقف و دیوارهای شیب‌دار و منحنی که حال و هوای غارها را ایجاد می‌کرد. در این گالری دقایقی نشستیم و گروه فرهنگی با اجرای چند آواز زیبا، حس و حال خوبی را هم برای ما و هم برای هندیان متعجب حاضر در گالری ایجاد کردند. گالری را به مقصد خانة گاندی ترک کردیم. در طول مسیر از کنار یک سری خانه‌های ویلایی و شیک رد شدیم. طبق توضیحات دکتر منصوری خانه سازی در هندوستان تحت تأثیر سبک انگلیسی است. آنها خانه را در مرکز زمین و به صورت کوشک‌مانند می‌سازند. به همین علت بین خانه‌ها فاصله است. خانه گاندی شامل تعدادی ساختمان ساده و یک طبقه در یک محوطه باز کنار رود سابرمتی بود. بازدید از اتاق کوچکی که این مرد بزرگ در آن با یک چرخ ریسندگی به جنگ استعمار رفت در نوع خود تجربه‌ای متفاوت بود. پس از صرف هندوانه‌ای خنک در سایة خانه گاندی و دیدار از موزة مجموعه سوار بر اتوبوس شدیم و شهر احمدآباد را به مقصد بمبئی ترک کردیم تا پس از گذراندن شبی طولانی در اتوبوس فردا به دیدار شهری جدید برویم.


خانه گاندی، احمد آباد، عکس از احسان دیزانی

دریافت 1: همزیستی ادیان
همزیستی ادیان و تشابه ظواهر آئینی در هند موجب شده که حال و هوای مذهبی در اماکن هندویی و اسلامی همگون شود. زیارتگاهها شامل مقابر صوفیان مانند مجموعه نظام الدین و امیر خسرو دهلوی در دهلی، مقبره خواجه غریب نواز در اجمیر، حسینیه لاکنو، آرامگاه احمدشاه در مجاورت مسجد جامع احمدآباد شاهد عناصری چون سنگ قبرهای بلند و سکو مانند، یا احجامی مطبق همچون گنبدهای هرمی و مخروطی شکل مانند معابد هندویی هستیم.


آرامگاه احمدشاه در مجاورت مسجد جامع احمدآباد، عکس از نگارنده



آرامگاه احمدشاه در مجاورت مسجد جامع احمدآباد، عکس از نگارنده

الگوی معابد هندویی که خدای اصلی در وسط معبد و سایر خدایان گرداگرد او در فضاهای محراب مانند قرار دارند، در حسینیه لاکنو دیده می شود؛ به طوری که بر سکوهایی به شکل محراب گرداگرد حسینیه ضریح واره هایی به جای مجسمه خدایان دیده می شود.



حسینیه لاکنو، عکس از نگارنده



حسینیه لاکنو، عکس از  نگارنده



حسینیه لاکنو، عکس از  نگارنده

از نظر تزئینات و رنگ آمیزی در اماکن مذهبی اسلامی شباهت و تاثیر پذیری مستقیم از معابد هنویی مشخص است. استفاده از پارچا های رنگی پرزرق و برق، گلهای طبیعی سفید، نارنجی و قرمز، سجده و طواف گرداگرد معبد و ضریح بزرگان و مقدسین در امامباره ها نشان می دهد که چگونه ظواهر و اشکال آئینی در باورهای گوناگون به هم نزدیک می شود. 


زیارتگاه خواجه غریب نواز در اجمیر، مأخذ نگارنده



معبد شیوا، اجمیر، مأخذ نگارنده



 مقبره نظام الدین در دهلی، مأخذ نگارنده

آئینه کاری رنگی با نقوش هندسی و گیاهی و روایتگری از داستانهای تاریخی و مذهبی در معابد هندویی و امامباره ها دیده می شود. 


معبد هندویی، احمدآباد، عکس از نگارنده



معبد هندویی، احمدآباد، عکس از نگارنده


معبد هندویی، احمدآباد، عکس از نگارنده



معبد هندویی، احمدآباد، عکس از نگارنده
دریافت 2 : جایگاه تبلیغات محیطی در شهرهای هند
تبلیغات محیطی در شهرها می‌تواند معیار مناسبی برای درک و تشخیص افکار و رویکردهای افراد جامعه باشد، هرچه جامعه سرمایه‌دارتر و مصرف‌گراتر باشد، جایگاه تبلیغات محیطی مهم‌تر، پراکندگی و تعداد آن بیشتر، گونه‌های آن متنوع‌تر و بر چهرة شهر مسلط‌‌تر می‌شوند. همانند شهر لاکنو که تمام پتانسیل‌های مبلمان شهری از چراغ راهنمایی تا نیمکت، قربانی تبلیغات محیطی شده بود. اما هرچه شهر به سمت جامعه مداری و روابط اجتماعی و انسانی پیش برود میزان تبلیغات متناسب و مکان‌یابی آنها منطقی‌تر و براساس پتانسیل فضای شهری خواهد بود.
دریافت از : عبدالله خیری


تبلیغات محیطی، تأکید و تضاد با محیط، عکس از زهرا عسکرزاده

دریافت 3 : لطفا بوق بزنید!
این جمله ای است که در پشت اکثر وسائل نقلیه هندی نوشته شده است. سروصدای ناشی از بوق های متنوع و متداوم وسایل نقلیه در این کشور به قدری است که تصور می شود هندی ها بدون بوق نمی توانند رانندگی کنند. واقعیت این است که در خیابان ها و جاده های هند همه چیز وجود دارد. از افراد پیاده انبوه، دوچرخه، موتور، ریکشا، وسائل نقلیه سبک و سنگین گرفته تا حیوانات متنوعی نظیر گاو، سگ و ... . همین مسئله باعث شده که اگر وسائل نقلیه ای کمی سرعت بگیرد هر لحظه آماده توقف کامل باشد. شاید بتوان گفت میانگین سرعت در خیابان های هند تا 40 کیلومتر بر ساعت و در جاده 70 کیلومتر بر ساعت است. همین مسئله خود به خود باعث کاهش تصادفات و کاهش تلفات ناشی از آن شده است. البته به نظر می رسد در هند کسی علاقه به سریع رفتن ندارد و اگر هم اراده کند که سریع برود راهی برای سرعت گرفتن وجود ندارد. به عبارتی در خیابان ها و جاده های هند با وجود این همه مانع، وسائل نقلیه از میان یکدیگر عبور می کنند و برای باز کردن راه خود بوق های ممتد می زنند. پس در هند برای حرکت کردن «لطفا بوق بزنید!».
دریافت از : احسان دیزانی


تمنای بوق، عکس از زهرا عسکرزاده

دریافت 4 : قدرت، مردم و تجلی مذهب
در طول سفر مساجدی مشاهده شدند که یا بسیار ساده بودند و تزئینات ضعیف و حداقلی داشتند و یا بسیار با شکوه بودند. آنچه از این تفاوت ها استنباط شد، این بود که در ابتدای ورود اسلام به هند، در بعضی نمونه ها مسلمانان به نشان القای حس برتری و تسلط، بزرگترین معابد هند را تصرف کرده و با تغییراتی به مسجد تبدیل می کردند: مثل مسجد قوت الاسلام دهلی. گاهی این تغییرات به سرعت و تنها در چند روز صورت می گرفت: مثل مسجد یازده روزه اجمیر. تا هنگامی که حکومت وقت اسلامی بود، مساجد با شکوهی نیز با حمایت دولتی ساخته می شدند: مثل مسجد جامع احمدآباد که توسط معماران و هنرمندان جینی و هندو ساخته شد، اما بعد از انتقال حکومت و قدرت گرفتن مجدد هندو ها به علت نداشتن پشتوانه مالی و حمایت دولتی، مساجدی ساخته می شدند که بسیار ساده، حقیر و کوچک که تزئینات ابتدایی داشتند و به نظر می رسد نه کار هنرمند هندی، بلکه کار مردم عادی است. از این نوع مساجد می توان به مسجد ابتدایی مسجد مجموعه قوت الاسلام دهلی اشاره کرد. همین اتفاق را در معابد هم شاهد هستیم. امروزه معابد با شکوه هندویی، آکشاردام، در شهرها هند که در سال های اخیر ساخته شده اند بیانگر حمایت دولتی و صرف هزینه های گزاف برای آیین هندو هستند.
دریافت از : سارا ردایی


مسجد قوت السلام، عکس از رسول رفعت

دریافت 5 : هندوستان،‌کشوری متفاوت...
وقتی در شهرهای اروپایی قدم می‌زنی، از مراکز مختلف دیدن می‌کنی و بافت شهری را زیر نظر می‌گیری، پس از مدت کوتاهی عناصر اصلی آن را می‌یابی و تفاوت‌های دیگر می‌ماند برای جزئیات... در بازدید از این‌گونه شهرها نظام واحدی به چشم می‌خورد که رنگ و بوی محدودیت‌های حکومتی در آن مشهود است. این عوامل در مدت کوتاهی باعث ایجاد خستگی و کسالت در دید ناظر می‌شود.


برج هایی در پس زاغه ها- عکس از مریم طالبی

اما اینجا در هندوستان محدودیت‌های رایج، کمتر احساس می‌شود که نمود آن در تنوع فراوان در ساخت و ساز، تزئینات جانبی وسایل نقلیه، فضاهای خاص موسوم به زاغه و چادرهای خیابانی که محل زندگی گروهی از هندوان است، به طور خاص چشم‌گیر است،‌ این‌گونه تنوع بصری به همراه دخل و تصرف اهالی در بسیاری عناصر منظر شهری لذت حرکت در شهرهای هند را بیشتر و بیشتر کرده و حس مردم‌واری و لمس مستقیم مردم در شکل‌دهی به محل اسکان، خود جاذب توریست از نقاط مختلف دنیا شده است. اینجا هدوستان است... کشوری متفاوت...
دریافت از : پژمان رئیسیان

دریافت 6 : پلیس هند
هند را بزرگترین دموکراسی جهان می دانند. شاید دلایل زیادی برای این عنوان ذکر شده است. اما در این میان، از منظر مردمی و تعامل نهادهای حکومتی با زندگی آیینی شهروندان قابل ملاحظه است. یکی از نمونه های این امر، تعامل حداکثری پلیس هند با باورهای مردم است. حضور حیوانات مختلف در محل های آمد و شد، مناسک آیینی که توسط شهروندان در خیابان انجام می شود، و سد معبرهای متوالی در مسیرهای مختلف به خوبی از سوی پلیس هند تحمل می شوند. به طوری که علی رغم وجود اختلالات فراوان در نظم شهری توسط گروه های مختلف صنفی و دیگر شهروندان، پلیس تنها در محل حضور داشته و برخوردهای عتاب آمیز و حتی اعمال قانون و جریمه نیز به چشم نمی خورد. شاید این امر را بتوان حاصل امتزاج نرم خویی ذاتی هندیان و تأثیر پلیس انگلستان به عنوان یکی از معدود میراث های مفید دوره استعمار دانست.
دریافت از : مهرداد سلطانی


تجمع کارگری در سکتور هفده شاندیگار- عکس از مریم طالبی

نظرات بینندگان:
ناشناس : سلام و درود بر دوستان.افرین.بسیار جالب بود.دریافت یک نویستده اش نوشته نشده ولی احتمالا خانم دکتر جوادی نوشته اند.
ناشناس : سلام سال نو رو به دوستان گروه سفر تبریک میگم و تشکر از عکس های قشنگی که گذاشتید .
* نام:
ايميل:
* نظر: