برنامه آتی نظرگاه
نشست "جایگاه طرح جامع در مدیریت امروز شهر تهران" | سه شنبه 31 اردیبهشت ماه 1398 | از ساعت 17
Monday, 27 May , 2019
امروز : دوشنبه, ۶ خرداد , ۱۳۹۸ - 23 رمضان 1440
شناسه خبر : 1708
  پرینتخانه » اخبار, باستان شناسی تاریخ انتشار : ۱۲ مهر ۱۳۹۷ - ۱۲:۰۰ | 83 بازدید |

توقف کاوش‌ها در تپه‌اشرف

در فصل ششم کاوش در تپه‌اشرف که به‌تازگی به پایان رسیده است، یک لایۀ باستانی مربوط به دوران هخامنشی و قطعات سفالی از این دوران کشف شد که بسیار حایز اهمیت است

به گزارش تیترشهر : تپه‌اشرف با رمزورازهایی که قرن‌هاست در قلب خویش از چشم آدمیان پنهان نگه داشته، سال‌های‌سال است که در مسیر رفت‌وآمد اصفهانی‌ها از پل بزرگمهر به سمت پل شهرستان خفته است، هر بار صدای گام‌های کوتاه و بلند آدمیان رویای شیرین «سارویه» را درهم‌می‌شکند، هرچندسال یک‌بار تپه‌اشرف زبان به بازگویی رازهای تاریخی‌اش می‌گشاید، باستان‌شناسان مهمان بستر خاکی‌اش می‌شوند و سرانگشتانشان با دقت تمام گنج‌های فرهنگی درون تپه را کاوش ‌کند اما زمانی بیش نمی‌گذرد که کمبود بودجه بر تن «کهن‌‌دژ» اصفهانی‌ها بار دیگر زخمۀ تنهایی می‌زند و همه رهایش می‌کنند تا چندین‌وچند‌سال بعد، در این زمان‌ها هر بار خبری ناخوشایند از کناره‌های شمالی زاینده‌رود می‌رسد، گاه سارویه از هجوم افراد بی‌فرهنگ زخم می‌خورد و گاه زمین‌های خاکی‌اش خوابگاه افراد معتاد یا ولگرد می‌شود.

توقف کاوش‌ها در تپه‌اشرف

در فصل ششم کاوش در تپه‌اشرف که به‌تازگی به پایان رسیده است، یک لایۀ باستانی مربوط به دوران هخامنشی و قطعات سفالی از این دوران کشف شد که بسیار حایز اهمیت است اما به گفتۀ جعفری‌زند، سرپرست هیئت باستان‌شناسی تپه‌اشرف مشخص نیست فصل بعدی کاوش چه زمانی انجام شود و این تهدیدی برای تپه‌ای باستانی اصفهان است که درست در دل اصفهان و یک از مناطق خوب شهری واقع شده است، تپه‌اشرفی که به کهن‌دژ و سارویه نیز شهرت دارد.

در ارتباط با این موضوع با علیرضا جعفری‌زند، باستان‌شناس معروف کشور و سرپرست هیئت باستان‌شناسی تپه‌اشرف اصفهان به گفت‌وگو نشستیم.

آقای جعفری‌زند، در فصل ششم کاوش در تپه‌اشرف چه یافته‌هایی به دست آمد و از نظر باستان‌شناسی تا چه میزان داری اهمیت است؟

در این فصل کاوش که پس از سه سال وقفه انجام و ۴۰روز به طول انجامید، یک لایۀ باستانی مربوط به دوران هخامنشی و قطعات سفالی از این دوران کشف شد. همچنین در این کاوش‌ها یک دیوار خشتی یافت شد که از نظر باستان‌شناسی بسیار با اهمیت است.

ساختار معماری خشتی این دیوار بسیار خاص است چراکه چنین نمونه‌ای از دیوارهای خشتی را در کاوش‌های باستان‌شناسی پنج فصل گذشتۀ تپه‌اشرف و در ساختار معماری هیچ‌نقطۀ دیگری از اصفهان تاکنون مشاهده نشده است. با کشف این لایه باستانی تاریخ تپه‌اشرف به اواخر قرن پنجم قبل از میلاد (دورۀ هخامنشی) می‌رسد.

احتمال کشف لایه‌های باستانی مربوط به دوره‌های قدیمی‌تر نیز در فصل‌های جدید کاوش این تپه وجود دارد؟

ما در فصل‌های بعدی کاوش حتی ممکن است به لایه‌های پیش از دورۀ هخامنشی نیز دست پیدا کنیم چراکه سفال‌های موجود نشان می‌هد تداوم سنت و یک اسکان طولانی در تپه‌اشرف وجود داشته است که تاریخ تپه‌اشرف را به دورانی بسیار پیش‌تر از دوران کنونی نیز می‌رساند.

بر این اساس انتظار داریم با توجه به یافته‌های جدید در تپه‌اشرف در فصل‌های جدید، حتی به لایه‌هایی از دورۀ ایلامی و چهار و یا سه هزار و پانصد سال پیش دست پیدا کنیم.

فصل بعدی کاوش در تپه‌اشرف چه زمانی آغاز می‌شود؟

هم اکنون فصل ششم کاوش در تپه اشرف به پایان رسیده است اما متأسفانه در شرایط فعلی ادامه کاوش ها برای ما مقدور نیست و زمان دقیقی از ادامۀ کاوش در دست نداریم، این در حالی است که برای به دست آوردن اطلاعات بیشتر در ارتباط با دیوار خشتی کشف شده و اینکه متعلق به چه دوره‌ای است نیاز به ادامۀ کاوش‌ها داریم.

دلیل اصلی توقف کاوش‌های تپه اشرف چیست و چه آسیب‌هایی در پی دارد؟ 

از سال‌های گذشته تاکنون بزرگ‌ترین مشکل ما در تداوم‌بخشیدن به کاوش‌های تپه اشرف کمبود بودجه است، بدیهی است که کاوش‌های تپه اشرف باید ادامه داشته باشد اما میان فصل پنجم و ششم این کاوش‌ها نیز سه سال وقفه افتاد. بر این اساس حرکت در راستای گاه‌نگاری تپه اشرف خود در تبیین اهمیت این تپۀ باستانی دارای اهمیت ویژه‌ای است به شکل منقطع انجام می‌شود و سال‌های سال ما را از کشف تاریخ و فرهنگ مرتبط با این تپه و در واقع اصفهان عقب می‌اندازد.

به نظر می‌رسد کاوش‌های جدی در تپه اشرف نیازمند تخصیص بودجۀ ملی است، در این ارتباط آیا تمهیدی اندیشده ‌شده است؟

من نیز اعتقاد دارم که باید یک بودجۀ جداگانه در سطح ملی به تپۀ باستانی اشرف اختصاص پیدا کند، به نوعی که کاوش‌های آن تداوم داشته باشد و این در حالی است که پس از پایان هر فصل از کاوش این نگرانی وجود دارد که ادامه کاوش‌ها به چه زمانی موکول خواهد شد؟! با ادامه این روند اطلاعات در ارتباط با این تپه باستانی مهم منقطع باقی می‌ماند و این درحالی است که در ارتباط با چنین تپه‌های باستانی مهمی باید دو تا سه فصل در سال کاوش انجام شود، اکنون سوالات بسیار زیادی برای ما ایجاد شده است که پاسخ آنها در زمان گم می‌شود.

به‌طور معمول برای تپه‌های باستانی حریم خاصی تعیین می‌شود،‌ وضعیت تپه‌اشرف از نظر حریم و حفاظت چگونه است؟

پس از گذشت این همه سال از نخستین کاوش‌ها در این تپه، هنوز هیچ حریمی برای آن تعیین نشده است آن هم در شرایطی که تپه اشرف در داخل شهر اصفهان قرار دارد. علاوه بر عدم تعیین حریم، تپه اشرف از نظر حفاظتی نیز وضعیت خوبی ندارد، قرار بر این بود که دور تا دور تپه حصارکشی شده و دارای نگهبان باشد و این اتفاق در طول سال‌های گذشته رخ نداده است. با توجه به این موارد تپه اشرف در معرض آسیب‌های مختلف ناشی از رفت‌وآمد افراد مختلف است.

از نظر دست‌اندازی سارقان آثار تاریخی و کاوش‌های غیر قانونی تاکنون مورد خاصی در تپه اشرف مشاهده شده است؟

خوشبختانه تاکنون چنین‌موردی را در تپه اشرف شاهد نبودیم اما رفت‌و‌آمدهای مداوم آدمیان، عبور موتور سیکلت و دوچرخه و تردد در حریم آن خود تخریب‌هایی را به همراه دارد. در این سال‌ها اگر کند‌و‌کاوی نیز در تپه اشرف انجام شده است به منظور یافتن اشیای عتیقه نبوده است بلکه بیشتر تخریب عمدی را در برخی قسمت‌ها شاهد بودیم که البته مورد مرمت قرار گرفتند اما بار دیگر تخریب شدند.

برترین راه‌حل رسیدن به تخصیص بودجۀ ثابت ملی توسط مسئولان و یک کاوش متداوم در تپه اشرف چیست؟

یک نکته مهم در ارتباط با تپه اشرف وجود دارد و آن اینکه در صورت تبدیل آن به «سایت موزه» بسیاری از مشکلات ان از جمله کمبود بودجه تخصیصی رفع می‌شود.

بدون تبدیل به سایت موزه، بودجه خاص برای تپه اشرف اختصاص نخواهد یافت بلکه همانند دیگر نقاط کشور، یک بودجه کلی از سوی سازمان میراث فرهنگی برای بناهای تاریخی اختصاص پیدا می‌کند و با توجه به اینکه اصفهان آثار تاریخی بسیار زیادی دارد که نیازمند مرمت‌های دوره‌ای هستند طبیعی است که بودجه‌ای برای تپه اشرف باقی نمی‌ماند یا بسیار اندک است. این در حالی است که در بسیاری از دیگر شهرهای کشور شاهد چنین موضوعی یعنی فراوانی آثار نیازمند مرمت نیستیم و مسئولان میراث نیز بر این امر اذعان دارند.

در شرایط فعلی هرگاه امکان کوچکی فراهم شده است میراث فرهنگی به منظور پژوهش بودجه‌ای در اختیار ما گذاشته است بنابراین تنها راه حل این است که بودجه جداگانه‌ای از بودجه مرمت آثار تاریخی اصفهان توسط مسئولان سازمان میراث فرهنگی به تپه اشرف اختصاص داده شود.

|
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.