برنامه آتی نظرگاه
کارگاه نظریه های نو شماره 39 | نظریه، منشاء همه چیز | دوشنبه 15 بهمن ماه 1397
Sunday, 17 February , 2019
امروز : یکشنبه, ۲۸ بهمن , ۱۳۹۷ - 12 جماد ثاني 1440
شناسه خبر : 196
  پرینتخانه » منظر فرهنگی تاریخ انتشار : ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۰ - ۱۰:۲۲ | 249 بازدید |

منظر فرهنگی استون‌هنج

محوطه جهانی «استون‌هنج» از نشانه‌های هویت تاریخی کشور انگلستان بوده که در جهان شناخته شده است. استون‌هنج از آثار عصر نوسنگی و عصر برنز است که در جهان باقی‌مانده و قطعه‌سنگ‌های عظیم آن با توجه به طلوع و غروب خورشید در وسط تابستان و وسط زمستان با دقت در محل‌های خاصی قرار داده شده‌اند.

محوطه جهانی «استون‌هنج» از نشانه‌های هویت تاریخی کشور انگلستان بوده که در جهان شناخته شده است. استون‌هنج از آثار عصر نوسنگی و عصر برنز است که در جهان باقی‌مانده و قطعه‌سنگ‌های عظیم آن با توجه به طلوع و غروب خورشید در وسط تابستان و وسط زمستان با دقت در محل‌های خاصی قرار داده شده‌اند.
محوطه میراث جهانی استون‌هنج بیش از ۲۰۰۰ هکتار از زمین‌های گچی منطقه را دربرمی‌گیرد. در این محدوده، ۱۹۶ یادمان قرار دارد که اکثراً تپه‌های مراسم تدفین‌اند و تعداد منحصر به فردی از محوطه‌های باستانی تدفینی شامل مزارع غلات، دیوارکشی، مسیرها و سکونت‌گاه‌ها را شامل می‌شود. متأسفانه توسعه کشاورزی در دوره نوسنگی بیشترین تأثیرات را بر منظر طبیعی منطقه و نابودی جنگل‌های محوطه استون‌هنج گذاشته است. به علاوه، استون‌هنج یک منظر باستان‌شناسی است و نه صرفاً مجموعه‌ای از تک‌یادمان‌ها. از سوی دیگر طبیعت خاص و ارزش‌های منظر طبیعی آن به حدی است که ۶۶۵/۲ هکتار از این منظر توسط یونسکو ثبت جهانی شده است. اهمیت این منظر فرهنگی از آنجا است که بدون آن، استون‌هنج مفهوم و معنی خود را از دست خواهد داد. چشم‌اندازی که تاریخ طولانی تعامل انسان با منظر را به نمایش می‌گذارد. درسال ۱۹۹۴ کمیته میراث جهانی، «منظر فرهنگی استون‌هنج» را به عنوان زیر‌مجموعه‌ای از منظر فرهنگی با ارزش جهانی معرفی کرد.

تهدیدات منظر فرهنگی استون‌هنج
استون‌هنج به دلیل جذب تعداد زیاد گردشگران و ترافیک خودروهایی که از بزرگراه‌های اطراف آن تردد می‌کنند، تحت فشار است. آلودگی صوتی و بصری جاده‌ها مدت زیادی است که به عنوان مهم‌ترین عارضه استون‌ها شناخته شده است. افزایش کاربری‌های کشاورزی بعد از جنگ جهانی سبب تغییراتی در کاربری نظامی محدوده اطراف محوطه میراث جهانی و منطقه «لارک هیل»۱ شده و از سوی دیگر افزایش تقاضای کاربری تفریحی که مردم از آن منطقه به عنوان مناظر طبیعی و نواحی بیرون شهری انتظار دارند، نیز موجب ایجاد تغییراتی در ویژگی و کیفیت منظر محوطه میراث طبیعی استون‌هنج شده است.

منظر فرهنگی استون‌هنج

منظر باستان‌شناختی استون‌هنج

طرح جامع احیاء و حفاظت منظر استون‌هنج
در سال ۲۰۰۹ «ویل کوک سون»۲ معمار منظر، تصمیمی مبنی بر حذف این تسهیلات و جایگیری آنها در سمت غربی سایت گرفت. اتخاذ تدابیر حفاظتی به منظور بهبود شرایط محل با توجه به المپیک ۲۰۱۲ در لندن و هجوم گردشگران به این منطقه با هدف ارائه طرحی پایدار با توجه به تداخل بین محافظت از آثار تاریخی، کشاورزی، توریسم، تفریح، حفاظت گونه‌های گیاهی و جانوری و ارتقاء اکولوژیکی منظر بود.
ایده طرح پس از آنالیزهای متعددی بر روی سایت به وجود آمد. در راستای رسیدن به طرحی پایدار و سازگار، اصول اساسی زیر در طرح در نظرگرفته شد :
۱٫ منظر باید با کمترین مداخلات و در راستای اهداف پایداری آن نمایش داده شود (حذف هرگونه عامل مخدوش‌کننده).
۲٫ ورودی بازدیدکنندگان باید در اطراف سایت پخش شود، تا امکان انتخاب بیشتری برای ورود به مجموعه باشد و درک کامل‌تری از ارتباط مونومان‌ها به وجود آید و از طرف دیگر پخش شدن بازدیدکنندگان باعث می‌شود که حجم آنها کمتر به نظر برسد و اسرار‌آمیزی و روح مکان حفظ شود.
۳٫ مبلمان و تسهیلات برای بازدیدکنندگان باید متناسب با شأن و روح مکان طراحی شود.
۴٫ درختزارهای مزاحم باید به منظور وسعت دید به مونومان‌ها، حذف شده و لکه‌های درختزار در مکان‌های تعریف شده به منظور بهبود اکولوژیکی و زیبایی سایت، طراحی شود.
۵٫ توریسم باید با اقتصاد و جامعه محلی هماهنگ شود.
۶٫ به منظور دستیابی به اهداف اکولوژیکی، سایت باید با دشت «سالزبری» بپیوندند تا بتوان زمین‌های کشاورزی را به مراتع (مرغزار) تبدیل و جنبه‌های اکولوژیکی طبیعت منطقه را تقویت کرد.
۷٫ جاده اصلی از درون سایت باید حذف شده و مسیرهای پیاده طراحی و تقویت شوند تا بتوان جذابیت‌های مختلف سایت تاریخی را نظاره کرد.

به دلیل افزایش کاربری کشاورزی و صنعتی در منطقه، منظر طبیعی و گونه‌هایی که در آنها وجود داشته، مورد تخریب قرار گرفته‌اند. از نگاه بوم‌شناسی، این منطقه می‌تواند به اندازه جنگل‌های بارانی، گونه‌های مختلف جانوری را مورد حمایت قرار دهد. بنابراین حفاظت و بازگرداندن۳ این گونه‌ها در اولویت برنامه‌های این طرح است.

منظر فرهنگی استون‌هنج

پتانسیل محوطه تاریخی استون‌هنج در خلق فضای جمعی

 

ارزیابی طرح جامع استون‌هنج
از سال ۱۹۶۰ نگرانی‌هایی برای حفاظت و مدیریت استون‌هنج به همراه سایر یادمان‌ها و چشم‌انداز تاریخی آن افزایش یافته است. طرح جامع استون‌هنج در سال ۱۹۹۹ توسط سازمان میراث انگلستان و «نشنال‌تراست»۴ اعلام شد و موازی با برنامه مدیریت محوطه میراث جهانی اما مستقل از آن به اجرا درآمد. طرح جامع مکانیزمی است که توسط آن دورنما و بسیاری از اهداف پیش‌بینی‌شده برنامه مدیریتی برای هسته محوطه میراث جهانی همچون تأمین سرمایه ارائه می‌شود.
طرح جامع، در راستای اقدامات دولت برای ارتقاء کیفیت منظر استون‌هنج، تهیه برنامه عملی برای ساخت تونل در اتوبان «A303»، بستن اتوبان «A304» و جابه‌جایی پارکینگ و تسهیلات توریستی موجود و ایجاد یک مرکز توریستی جدید را پیشنهاد داده است. نقش اصلی طرح جامع این است که چارچوب‌های ارتقاء پایداری اکولوژیکی و کیفیت منظر را به عنوان یک استراتژی برای اجرای طرح‌های آینده محوطه میراث جهانی تنظیم کند. برنامه مدیریت محوطه میراث جهانی منظری شامل یک هسته گسترده از مرغزارهای پوشیده از گیاهان بومی منطقه پیش‌بینی کرده است که با چشم‌انداز وسیع‌تری از مزارع کم‌‌تراکم احاطه خواهد شد. در اجرای بلند‌مدت برنامه، اهداف زیر تأمین می‌شود :
• با تبدیل تمامی مزارع موجود به مرغزارهایی به ارزش اکولوژیکی، زمینه حفاظت از گونه‌های گیاهی و جانوری خاص منطقه به وجود می‌آید.
• تمامی ساخت و سازهای مخدوش‌کننده منظر و جاده‌های گذرنده از حریم آن حذف و یا پوشانده می‌شود.
• با تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی به مرغزارهای طبیعی، لایه‌های باستان‌شناسی منطقه از خطر شخم‌زنی و کشت و‌کار حفاظت می‌شوند.
• محدوده‌ای برای دسترسی پیاده گردشگران ایجاد می‌شود.
با اجرای این طرح، منظری هماهنگ و زیبا خلق خواهد شد که به روح تاریخی استون‌هنج ارج می‌گذارد. طرح جامع استون‌هنج از یک سو عهده‌دار حفاظت از آثار باستانی و منظر طبیعی منطقه بوده و از سوی دیگر به دنبال ارتقاء خدمات گردشگری و استفاده تعداد کثیری از بازدیدکنندگان است.

منظر فرهنگی استون‌هنج

پارکینگ و امکانات توریستی، مرغزارهای پوشیده از گیاهان بومی را نابود کرده است

پی نوشت

Lark hill -1
Will Cookson-2
Preservation and Restoration -3
National trust -4

ترجمه : سارا پور‌یوسف زاده/ کارشناس ارشد معماری منظر [email protected]
مأخذ : مجله تخصصی معماری منظر ، شماره نهم ، مرداد ۱۳۸۹٫

|
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.