برنامه آتی نظرگاه
نشست "احیای لاله زار | تعظیم کدام گذشته | چهارشنبه 24 مهرماه ۱۳۹۸ | از ساعت ۱۶
Thursday, 14 November , 2019
امروز : پنج شنبه, ۲۳ آبان , ۱۳۹۸ - 17 ربيع أول 1441
شناسه خبر : 1985
  پرینتخانه » اخبار تاریخ انتشار : ۱۷ آبان ۱۳۹۷ - ۱۲:۰۰ | 391 بازدید

نکاتی که در فرونشست‌های خیابان مولوی نادیده گرفته شد.

علی بیت‌اللهی، دبیر کارگروه ملی زلزله؛ ۱۲ آبان به ایسنا اعلام کرده است:‌ «مسیر خیابان مولوی مسیری خاص از نقطه نظر وقوع فروریزش‌های شهری تهران است.

نامش را فرو ریزش‌های سریالی گذاشته‌اند و مطالعات نشان می‌دهند که با پرکردن حفره‌های قبلی ناشی از فروریزش‌ها در چهارراه مولوی و به دلیل استفاده‌نکردن از مصالح مناسب برای خاک سست منطقه، نشست‌ها ادامه‌دار شده‌اند.

اما چهارراه مولوی، نامِ آشنایی است که دست‌کم از سه سال پیش با شنیدن‌اش تصورات تاریخی و نه وجود یک حوزۀ تمدنی در کنار این محدوده به ذهن متبادر می‌شود، هر چند که گویا چهارراه مولوی مسئولان میراث فرهنگی این نام را از ذهن خود دور کرده‌اند.

به گزارش ایسنا، اتفاق سریالی فرونشست‌ِ خیابان‌ها در تهران مدتی است به خیابان مولوی و روی منطقۀ تاریخی این خیابان تمرکز کرده است، ساعات پایانی روز دهم آبان امسال، نخستین نشست در طول یکی دو ماه گذشته در تقاطع خیابان مولوی و مصطفی خمینی اتفاق افتاد، ساعت پنج صبح روز بعد یعنی جمعه ۱۱ آبان شهرداری منطقه اعلام کرد، چالۀ ایجاد‌شده را پر کرده‌اند و مسیر رفت‌وآمد به روال سابق بازگشته است. اما هنوز روز جمعه از نیمه نگذاشته بود که بار دیگر معاون هماهنگ‌کنندۀ پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ از انسداد دوبارۀ بخش‌هایی از خیابان‌های مولوی و مصطفی خمینی به دلیل نشست خیابان در همان محل قبلی خبر داد.

در میان همۀ احتمالاتی که قطعاً کارشناسان شهرداری برای جلوگیری از بروز دوبارۀ این اتفاق مدنظر داشتند و تلاش می‌کردند تا علاوه بر جلوگیری از بروز هر نوع آسیبی به جان و مال مردم در این اتفاقِ مداوم، بار ترافیک منطقه را کم کنند، اما به نظر می‌رسد کمتر کسی یاد سه سال قبل و کشفِ مسافر چشمه علی شهرری و نشانه‌های تاریخی بیشتری را در این منطقه به خاطر آورد، تا خود را ملزم به اعلام به میراث فرهنگی و حتی پژوهشکدۀ باستان‌شناسی کند.

آن‌جا حوزۀ تمدنی نبود!

شهرداری حتماً باید با میراث همکاری کند

محمد‌حسن طالبیان – معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی – با تأکید بر این‌که نیازی به تفاهم‌نامه برای اطلاع‌رسانی از سوی شهرداری به میراث فرهنگی وجود ندارد، به ایسنا می‌گوید:‌ «در قوانین‌مان هست که که اگر در منطقه‌ای تاریخی چنین اتفاقاتی رخ دهد، باید حتماً با میراث فرهنگی همکاری کنند».

دلاور بزرگ‌نیا – مدیر کل میراث فرهنگی استان تهران – نیز به ایسنا می‌گوید: «باید نخست ناحیه را بررسی کرد و دید که آیا اصلاً آثاری را به خطر می‌اندازد؟».

او با بیان این‌که تقاطع مولوی و در مکانی که اسکلت بانوی هفت هزار ساله به دست آمده است، یک حوزۀ تمدنی نبوده که یک‌جا‌نشینی اتفاق افتاده باشد، ادامه می‌دهد: «در آن منطقه سابقۀ فرونشست در چند مرحله تا کنون رخ داده است، کارشناسان بررسی‌های مورد نیاز را انجام داده‌اند تا مشخص شود که هیچ آسیبی به بناهای تاریخی اطراف نزده باشد و نتایج آن‌ها به ما اعلام می‌شود. شهرداری همراهِ میراث فرهنگی است، گزارش شهرداری حداقل حفرۀ ایجاد شده است».

در فرونشست‌های خیابان مولوی به این نکته توجه نکردند

اثر تاریخی ندیدیم، نمی‌توانستیم در آن اتفاق دخالت کنیم

محسن شیخ‌الاسلام، معاون میراث فرهنگی ادارۀ کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران که کارشناسان نتیجۀ بررسی‌ها را به وی اعلام کرده‌اند، نیز به ایسنا می‌گوید: «فرونشست‌ها موضوعی نبوده که میراث فرهنگی بتواند در آن‌ها دخالت کند».

او می‌افزاید: «در حوزۀ باستان‌شناسی چیزی آن‌جا نبود که بتوانیم تأمل کنیم، آن‌جا بحث مترو، فاضلاب و این موارد است که هر از چندگاهی فرونشست‌هایی رخ می‌دهد، اما آثار معماری و باستان‌شناسی هم چیزی نبود، و به همین دلیل هم عوامل شهرداری و آب و فاضلاب کار خود را می‌کنند، ما نیز در حد نظارت همکارانمان حضور دارند، تا در حین عملیات‌ها اگر موضوع خاصی بود ما هم حضور داشته باشیم».

وی تأکید می‌کند: «با این وجود این که بخواهیم به صورت خیلی ویژه وارد شویم، موضوعی نبوده است».

معاون میراث فرهنگی استان تهران، اما در ادامۀ اطلاع‌رسانی‌ شهرداری تهران به میراث‌فرهنگی در زمان وقوع چنین اتفاقاتی را براساس یک مصوبه، حتمی می‌داند و می‌گوید: «این کار جزو قوانین خود شهرداری‌هاست، مصوبۀ سال ۱۳۳۵ یا حتی قبل از آن این را بر عهدۀ شهرداری گذاشته است که در حین علملیات عمرانی اگر به موضوعی برخوردند که مربوط به بحث میراث فرهنگی بود، موظفند بلافاصله به ما اعلام کنند، که البته ضمانت اجرایی این که چقدر به میراث فرهنگی اعلام شود، به شهرداری‌ها بستگی دارد».

وی با تأکید بر این‌که از نظر قانونی موظف به انجام این کار هستند، اضافه می‌کند: «در مورد طرح‌های شهری که شهرداری در آن‌ها دخیل است جزو قوانین مصوب خود شهرداری‌هاست که در همان سال، تأکید کرده‌اند باید به وزارت فرهنگ و هنر اعلام کنند و امروز جای وزارت فرهنگ قبل از انقلاب، باید به مرجع این حوزه یعنی سازمان میراث فرهنگی اعلام کنند».

این محوطه، تاریخی است

خیابان مولوی روی خندق‌ صفوی ایجاد شده

این صحبت‌ها در حالی مطرح می‌شوند که محمد‌اسماعیل اسماعیلی‌جلودار، سرپرست کاوش‌­های باستان‌شناسی نجات‌بخشی در مسیر انتقال لولۀ فاضلاب تهران در مولوی که بعد از کشفِ نخستین یافته‌ها مربوط به هفت هزار سال قبل در منطقۀ مولوی، به ایسنا می‌گوید: «در این که آن‌جا یک محوطۀ باستانی چند‌دوره­‌ای است، شکی نداریم چون مجموعۀ اتفاقاتی که در آن محوطه یعنی مربعِ خیابان مولوی ، خیابان جم، خیابان اردستانی و  خیابان رئیس‌عبداللهی و در محدودۀ میدان امین‌السلطان رخ داده است در واقع در بستر جغرافیایی شهر تهران در دورۀ قاجار و درست کنار دیوارۀ بیرونی بارو و خندق صفوی شهر تهران رخ داده است».

او با بیان این که براساس مطالعات انجام‌گرفته و شواهد به دست آمده از کاوش‌ها که نتایج آن هم چاپ شده است، این منطقه حتی قدیمی‌تر از هفت هزار سال قبل که پیش از این عنوان شده بود، است، اظهار می‌کند: «به احتمالی استقرار در محدودۀ شهر تهران از دورۀ نوسنگیِ بدون سفال آغاز و تداوم آن در هزاره‌های پنجم پیش از میلاد و هزارۀ سوم پیش از میلاد، هزارۀ اول پیش از میلاد و دوران اسلامی (صفوی تا به امروز)  بوده است، بنابراین داده‌های باستان‌شناسی این را تأیید نمی‌کند که استقرار در پیش از تاریخ این منطقه تنها منحصر به اسکلت یا تدفین بانوی هفت هزارساله بوده باشد».

وی اضافه می‌کند: «در کاوش انجام‌شده نیز مشخص است که ما از ترانشه‌های یک، سه و شش و در چاله‌های مابین هر کدام از این ترانشه‌ها، به شعاع حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ متری، یافته‌های سفالین از دورۀ پیش از تاریخ داریم بنابراین احتمال چند‌دوره‌ای‌بودن محوطۀ مولوی بسیار قوی است».

این عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، با تأکید بر این‌که چهار‌راه مولوی اهمیت زیادی دارد، بیان می‌کند:‌ «باید به این نکته توجه کرد که بافت تاریخی تهران در حوزۀ بازار تاریخی تهران، در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده‌ است. از سوی دیگر کتابِ کاوش‌­های مولوی نهایی شده است در صورت حمایت مسئولان میراث و شهرداری به چاپ خواهد رسید».

اسماعیلی جلودار با اعلام آمادگی برای در اختیار قرار‌دادن تجربیاتِ این مسأله به مسئولان شهری و استانی در جلسه‌ای، تأکید می‌کند: «با توجه به بازدید و کاوش در لایه‌­های زیرین این منطقه، احتمال فرونشست دوبارۀ خیابان همانند قبل وجود دارد چون این خیابان در محل پر‌شدن خندق تهران با آوار بنایی پر شده در آن ساخته شده است».

هر چند اسکلت هفت‌هزار ساله چند ماه بعد از آن نقطه جابه‌جا شد و به موزه ملی ایران منتقل شد، اما اگر این اسکلت همچنان در همان نقطه باقی مانده بود و طبق قول‌های همیشه روی میز ماندۀ میراث فرهنگی این‌بار  آن نقطه را به سایت موزه تبدیل کرده بودند، برای حفاظت از آن محوطۀ تاریخی باز هم همین حرف‌ها به خصوص از سوی متولیان میراث فرهنگی کشور مطرح می‌شد؟

چه کسی جلوی این فاجعه را می‌گیرد؟

و حالا این صحبت‌ها در حالی از سوی میراث فرهنگی اعلام می‌شوند که علی بیت‌اللهی – دبیر کارگروه ملی زلزله – ۱۲ آبان به ایسنا اعلام کرده است:‌ «مسیر خیابان مولوی مسیری خاص از نقطه نظر وقوع فروریزش‌های شهری تهران است. در ۲۷ آذرماه سال ۱۳۹۵ در ضلع جنوبی خیابان مولوی بعد از میدان «محمدیه» (میدان اعدام) به سمت شرق، در کوچه «ذکائی» فروریزش بزرگی رخ داد و پیشتر از این حادثه و در روز ۱۶ مهرماه همان سال در «میدان قیام» واقع در امتداد همین مسیر نیز فروریزش دیگری رخ داده بود که متأسفانه در آن حادثه، دو نفر کشته شدند».

در ادامۀ فروریزش‌های سریالی در مسیر خیابان مولوی که در راستای تونل متروی خط ۷ بوده و با حفر آن، تعداد فروریزش‌های شهری نیز بیشتر شده است، فروریزش دیگری در مجاورت بیمارستان «اکبرآبادی» خیابان مولوی رخ داد. فروریزش روز ۱۰ آبان ماه ۱۳۹۷ نیز در راستای همین مسیر پرخطر بوده است، از این رو به نظر می‌رسد با توجه به خصوصیات زمین این ناحیه، احتمال رخداد چنین اتفاقاتی در آینده نیز وجود دارد».

ادامۀ صحبت‌های مدیر بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی خبر از احتمال وقوع یک فاجعه دارد؛ «در بازدید به عمل آمده مشاهده شد وضعیت ابنیه‌ها و ساخت‌وسازها مناسب نبوده و در صورت رخداد پدیده‌هایی از قبیل فروریزش با ابعاد بزرگتر که ساختمان‌های اطراف را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد، حادثه بحران‌ساز خواهد بود. ضمن آنکه مطالعات ما نشان داده حفرۀ ایجاد شده، اثرات جانبی نیز داشته است، به گونه‌ای که حتی پس از پر‌کردن اولیۀ حفرۀ ایجاد‌شده، مجدداً نشست دیگری در حاشیۀ حفره ایجاد شده است».

منبع: ایسنا

0/5 ( 0 نظر )
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.