برنامه آتی نظرگاه
کارگاه نظریه های نو شماره 39 | نظریه، منشاء همه چیز | دوشنبه 15 بهمن ماه 1397
Wednesday, 24 April , 2019
امروز : چهارشنبه, ۴ اردیبهشت , ۱۳۹۸ - 19 شعبان 1440
شناسه خبر : 2182
  پرینتخانه » شهر تاریخ انتشار : ۲۶ تیر ۱۳۹۰ - ۱۲:۰۰ | 53 بازدید |

شهر خوب، شهری برای همه: آسیب‌شناسی امکانات برای معلولین و سالمندان

متأسفانه امروز در بسیاری از مراکز شهری، معلولین از حداقل‌ها هم برخوردار نیستند و با وجود تعداد این گروه هنوز هیچ‌ امکانات مناسب برایشان در نظر گرفته نشده‌

شهر خوب، شهری برای همه: آسیب‌شناسی امکانات برای معلولین و سالمندان
در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه، عدم انسجام و مدیریت جامع مسائل سبب از هم‌گسیختگی اموری شده است که پرداختن به هر یک از آنها نیازمند سال
ها تحقیق، ژرف‌اندیشی و برنامه ریزی در سطوح خرد و کلان سیاستگذاری های کشور است. یکی از این مسائل را می توان با نگاهی به اطراف و فضای شهرهایی که در آن زندگی می کنیم دریافت.
اگر چه امروز کشور ما از نظر میانگین سنی جزء کشورهای جوان به شمار می‌رود اما آ‌مارها حاکی از آن است که تا سه دهۀ آینده جامعۀ ایران به جمع کشورهای سالمند می‌پیوندد. به همین سبب لزوم توجه به مسائل مرتبط با این قشر از جامعه و تلاش برای رفع نیازهای آنها به ویژه در زمینۀ برخورداری از رفاه اجتماعی نه تنها از ضروریات است بلکه تضمین‌کنندۀ فردایی بی‌دغدغه و سالم‌تر را برای جامعه تضمین می‌کند. طبیعی است که این افراد دارای نیازهای روحی و عاطفی فراوانی هستند که در پاسخگویی به آن و دستیابی به بهداشت روانی و سلامت روحی مناسب خانواده و اجتماع نقش حساسی را برعهده دارند. چنانچه پرداختن به مشکلات فیزیکی و جسمانی افراد سالمند و توجه به سطح امکانات و میزان برخورداری از رفاه اجتماعی برای حضور و تردد این افراد در جامعه بسیار حائز اهمیت و قابل بررسی است. در عین حال باید به این گروه، معلولین و ناتوانان جسمی را نیز افزود که با توجه به آمار بالای این افراد و شباهت نیازهای فیزیکی‌شان با سالمندان در بهره مندی از امکانات اجتماعی می‌توان اهم مشکلات این دو گروه را در کنار هم بررسی نمود. هم اکنون ۱۰ درصد افراد جامعه را معلولین تشکیل می‌دهند که آمار قابل ملاحظه‌ای است. علاوه بر فراوانی تعداد مسائل ژنتیکی و حادثه‌ای در کشور ما، بسیارند افرادی که در طول سال ها جنگ تحمیلی، سلامت جسمانی خود را از دست داده‌اند و به شمار آسیب‌دیدگان این‌چنینی افزوده شده‌اند.
شهر خوب، شهری برای همه: آسیب‌شناسی امکانات برای معلولین و سالمندان

مناسب‌سازی ، رویای شهر بی‌سروسامان
متأسفانه امروز در بسیاری از مراکز و مناطق شهری، معلولین از حداقل امکانات نیز برخوردار نیستند و با وجود آمار بالای این گروه هنوز هیچ‌گونه امکانات مناسب رفاهی و تمهیدات آسایشی برایشان در نظر گرفته نشده، خیابان‌ها و پیاده‌روهای ما هنوز هم با استانداردهای جهانی فاصله بسیار دارند. همچنین در زمینه ساخت فروشگاه‌ها و مراکز خرید، مراکز تفریحی، ادارات و ساختمان‌های دولتی نیز توجهی به این مسئله صورت نگرفته و شاید تنها در برخی از بیمارستان‌ها و فروشگاه‌های زنجیره‌ای به سطوح شیب‌داری برمی‌خوریم که برای استفاده و تردد این گروه در نظر گرفته شده است. اما آیا معلولین و سالمندان ما تنها با بیمارستان‌ها سر و کار دارند؟! آیا آنها به خرید نمی‌روند، به خوراک و پوشاک نیاز ندارند؟ آیا تا به حال فکر کرده‌ایم که کودکان معلول هم از رفتن به سینما لذت می‌برند؟ و آیا تا به حال با خود اندیشیده‌ایم که در اتوبان‌های شلوغ و خیابان‌های پر رفت و آمد تکلیف معلولین و سالمندان چه می‌شود؟ آیا زمان طراحی و بهره‌برداری از متروها به این فکر افتادیم که امکان استفاده از آن برای چه کسانی فراهم است؟ باید یادآور شد که همین حداقل توجه و امکانات تنها برای پایتخت‌نشینان لحاظ می‌شود و در روستاها و شهرستان‌ها با همین تسهیلات نیز مواجه نیستیم. در حالی که امروزه در بسیاری از کشورهای اروپایی و امریکا که شاید میزان معلولین و سالمندان آنها به مراتب کمتر از ما باشد چنان تمهیداتی اندیشیده شده که نسبه به تسهیلات پیش‌بینی شده برای افراد سالم جامعه، فراتر یا حداقل در حدی برابر است. امروز در خیابان‌ها و مراکز خرید کشور آلمان به کمتر جایی برمی‌خوریم که برای استفاده، تردد و حمل و نقل معلولین شرایط و طراحی ویژه‌ای صورت نگرفته باشد که خود نشان از اهمیت دادن مسئولان به برخورداری تمام افراد جامعه از رفاه اجتماعی و مسئولیت‌پذیری در احقاق حقوق شهروندی افراد جامعه دارد. موانع جهت‌یابی و حرکت موجب بروز خطرات و ناامنی‌های فیزیکی خواهد شد که گاه لطمات جبران ناپذیری را به همراه خواهد داشت. به همین سبب لزوم مناسب‌سازی کلیه محیط‌ها اعم از اماکن عمومی، معابر، محیط شهری و بین شهری و حتی محل سکونت به صورت یک نیاز ضروری در جامعه احساس می شود تا این افراد بتوانند به راحتی از تسهیلات محیطی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جهت حفظ استقلال فردی بهره‌مند شوند. هرچند برای دستیابی به چنین اهدافی آموزش و فراگیری علم‌های خاص فیزیولوژی، روان‌شناسی و آنتروپومتری برای مسئولین لازم است. وظیفه یک جامعه عدالت گستر و اسلامی این است که تمام مشکلات موجود برای رشد انسان‌ها را از بین ببرد و از آنجا که معلولین و سالمندان نیز بخشی از جامعه هستند و همچون سایرین حق زیست در اجتماع را دارند، وظیفه مرتفع کردن مشکلات آنها نیز به طور مستقیم بر عهده جامعه است. به این ترتیب ایجاد حرکت‌های جدی و اصولی در راه دستیابی به این مهم، لطف یا اقدام فوق العاده‌ای از سوی دولت محسوب نمی‌شود بلکه از ضروریات و تکالیف حتمی و شرعی دولتمردان و مسئولان مربوطه به شمار می‌رود. گفتنی است که توجه به این مسائل با مناسب‌سازی معابر عمومی و تجهیز و نصب علایم راهنمایی مناسب در معابر و اماکن عمومی که جزء نیازهای اولیه است، آغاز شده و در آینده نزدیک باید به ایجاد تجهیزات و امکانات رفاهی و فرهنگی در سطحی وسیع از جمله ایجاد موزۀ لمسی و صوتی، کتابخانه گویا، کتابخانه بریل، ایجاد سایت‌های کامپیوتری با نرم افزارهای ویژۀ معلولین (مانند جاورز، کرازویل و…) و احداث مراکز تفریحی استاندارد برای این افراد بینجامد.

شهر خوب، شهری برای همه: آسیب‌شناسی امکانات برای معلولین و سالمندان
نویسنده : سروناز بهبهانی/ کارشناس ارشد ادبیات فارسی
مأخذ : ص ۸۱ ماهنامه تخصصی منظر ، شماره هشتم ، تیر ۱۳۸۹.
|
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.