برنامه آتی نظرگاه
نشست "بازشناسی تاثیر شهر برمجسمه" | چهارشنبه ۲۲ خرداد ماه 1398 | از ساعت 17
Tuesday, 18 June , 2019
امروز : سه شنبه, ۲۸ خرداد , ۱۳۹۸ - 15 شوال 1440
شناسه خبر : 1534
  پرینتخانه » نگارگری تاریخ انتشار : ۱۷ مهر ۱۳۸۹ - ۱۵:۰۰ | 120 بازدید |

زمان و مکان در نگارگری ایرانی، قسمت پنجم

در رابطه با ارتباط میان نگارگری و عالم مثال عده‌ای بر این عقیده‌اند که «فضا در مینیاتور ایرانی در واقع نمودار این فضای ملکوتی [عالم مثال] است واشکال و رنگ‌های آن جلوه‌ای از اشکال و رنگ‌های همین عالم مثال است»

در رابطه با ارتباط میان نگارگری و عالم مثال عده‌ای بر این عقیده‌اند که «فضا در مینیاتور ایرانی در واقع نمودار این فضای ملکوتی [عالم مثال] است واشکال و رنگ‌های آن جلوه‌ای از اشکال و رنگ‌های همین عالم مثالی است» ۴۳.
هنرمند ایرانی بیش از آنکه به عالم مادی توجه داشته باشند به ماوراء آن توجه دارد. «واقعیت به‌طور کلی بر این خالقان تصور (نگارگران) منحصر به آنچه با چشمِ سر و یا با حواس ظاهری دیگر احساس می‌کنیم نیست، بلکه در میان دو قطب مختلف قضیه، یعنی جهان محسوس و جهان معقول مجرد، عالم دیگری که ملکوت عالم جسمانی می‌باشد، قرار دارد. […] همانند آنچه به هنگام خواب با آن پیوستگی پیدا میکنیم تعبیر شده است.»۴۴
گفته می‌شود که «اصل عدم واقع‌گرایی»۴۵ در عالم مثال حکم فرما است. براساس این آگاهی بود که نگارگر ایرانی هرگز در پی بازنمایی طبیعت نبوده است. استفاده از رنگ‌های غیر واقعی نسبت به طبیعت اشیاء از روش‌هایی است که به غیر از تغییر در فرم و طراحی اشیاء به هنرمند کمک می‌کند، ذات مواد را مطابق با حس خیال خود از عالم مثال هر چه بیشتر برای بیننده آشکار کند. «عالم تفکر انگیز بودن، درون گرایی، عامل هم‌زمانی، پراکندگی نور در سراسر اثر و ترکیب مارپیچی» ۴۶. از دیگر ویژگی‌های این عالم هستند. عالم مثال، عالمی نیست که با چشم سرقابل رؤیت باشد. به عقیدۀ هانری کوربن، تنها خیال انسان است که قدرت ورود به این دنیا را دارد. «عضوی که به ادراک آن نایل می‌شود، خیال فعال است» ۴۷. نگارگران نیز به خوبی از خیال خود سود جسته و این نگاه را به صورت سنتی در مکتب نقاشی ما درآوردند. «نگارگران ایرانی یا خود صوفی و عارف بوده و یا زمینۀ فکری شان از طریق الفت با شعر و ادب فارسی به حکمت کهن ایرانی و عرفای اسلامی پیوسته بود» ۴۸.
این نوع دیدگاهِ خاص نسبت به عالم مثال در ایران باستان نیز وجود داشته است، «مرتبۀ عالم مثال و مقام آن […] (که) در ایران باستان نیز به آن اعتقاد داشته‌اند» ۴۹. شاید دلیل غرابت خاصی که بین نقاشی در ایران قبل از اسلام و بعد از اسلام مشاهده می‌شود نیز همین بوده باشد. استفاده از رنگ‌های تخت، عدم‌تمایل به طبیعت‌پردازی و نیز نبود نور موضعی، از ویژگی‌هایی هستند که در نقاشی‌های هر دو دوره دیده می‌شوند.

|
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.