برنامه آتی نظرگاه
نشست "گردشگری مذهبی در ایران؛ ظرفیت ناشناخته | چهارشنبه ۱۶ بهمن ماه ۱۳۹۸ | از ساعت ۱۶
شناسه خبر : 5859
  پرینتخانه » برنامه ریزی و مدیریت شهر, شهر, یادداشت تاریخ انتشار : ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۹ - ۹:۰۰ | 292 بازدید | ارسال توسط :
دوران حکومت کریم‌آقا بوذرجمهری بر بلدیه پایتخت

سرداری که شهردار شد

یکی از دل مشغولی‌های رضاشاه خراب‌کردن گذشته و تغییر شکل ظاهری شهر بود و در این راه کریم‌آقا بوذرجمهری به عنان شهردار بیشترین کمک را به او کرد.

کریم آقابوذرجمهری۱ در سال ۱۲۶۵ شمسی، در نطنز که یکی از روستاهای کاشان بود متولد شد. در جوانی کار خود را با پادویی و کارگری آغاز کرد و در موطن خود و بعد از آن در کاشان به حرفه خشت‌مال وناوه‌کشی۲،  سپس به عنوان بنّا مشغول به کار شد. همزمان با مشروطیت، کار خود را رها کرد و رهسپار تهران شد تا اینکه به عنوان سرباز ساده به استخدام قزاقخانه درآمد. پس از گذراندن دوره نظامی، به تیپ تهران که فرماندهی آن با رضاخان سوادکوهی بود معرفی شد. کریم‌آقا، مردی پرتلاش و پرکار بود و توانست مورد توجه رضاخان قرار گیرد، به طوری که بوذر جمهری از افسرانی بود که همراه رضاخان در کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ شرکت داشت. وی در همان روز به درجه سروانی ارتقاء یافت. او یکی از پس از دیگری، با حمایت‌های رضاخان، درجات نظامی را طی کرد و با نشان‌دادن لیاقت خود در جنگ‌های لشکر غرب، موفق به دریافت عالی‌ترین نشان جنگی ایران، یعنی ذوالفقار شد. کریم‌آقا در ۱۳۱۲ به درجه سرلشکری نائل آمد و تا شهریور ۱۳۲۰ در همین سمت باقی ماند. در ۱۳۰۲ زمانی که درجه سرهنگ دومی گرفت، در همان سال، با حفظ تمام مشاغل، کفیل بلدیه تهران شد. او به مدت ۱۰ سال شهردار تهران بود. رضاخان اعتماد فوق‌العاده‌ای به او داشت، به همین منظور وزارت فوائد عامه و وزارت طرق و شوارع را هم به او سپرد. البته وی قبل از احراز این پست‌ها، عهده‌دار امور شخصی شاه بود و دارایی و املاک شاه را اداره می‌کرد.

سرداری که شهردار شد
تصویر ۱: کریم آقا بوذرجمهری

بوذر جمهری مردی اهل ساخت و ساز بود که فاقد سواد و اطلاعات کافی بود، تا جایی که حتی از درست‌نوشتن نام خود هم ناتوان بود، زیرا فرد تحصیل‌کرده‌ای نبود، در واقع هوش و زیرکی او در حدی نبود که شایسته چنین جایگاهی باشد، ولی چون قزاق بود و پس از پشت سرگذاشتن مشاغل نظامی به عنوان شهردار انتخاب شده بود، بلدیه را نظامی اداره می‌کرد و همه کارها را به زور و بدون مطالعه انجام می‌داد. به همین منظور برای عریض کردن خیابان‌ها و نوسازی‌ مغازه‌ها‌ی کهنه و قدیمی شهر، با مالکان رو در رو می‌شد و با قدرت، همه دشواری‌ها را از پیش برداشت و خیابان‌ها را عریض کرد. بدیهی است که این کار او بر پایه رعایت حقوق فردی نبود، برای همین ناخرسندی‌های شدیدی پدید آورد و مالکان بزرگ را از دولت رنجاند، ولی این کارها، سیمای پایتخت را تغییر داد.

سرداری که شهردار شد
تصویر ۲: دستورات بوذرجمهری برای بنّایی و تأسیس رستوران

بوذرجمهری با این کارها، توانست سهم عمده‌ای در مدرنیزه‌کردن تهران بین سال‌های ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ داشته باشد. در زمان رضاشاه نظام بلدیه تغییر و تحولات زیادی پیدا کرد که آن را به شکل امروزی نزدیک می‌کرد. یکی از دل مشغولی‌های رضاشاه خراب‌کردن گذشته و تغییر شکل ظاهری شهر بود و در این راه کریم‌آقا بوذرجمهری بیشترین کمک را به او کرد تا نقش عمده‌ای در امر قاجارزدایی و مدنیزاسیون تهران داشته باشد.

پی نوشت:
۱- در سال ۱۲۶۵ در نطنز متولد شد و در سال ۱۳۳۱ بر اثر بیماری در تهران از دنیا رفت.
۲ کسی که ناوه یا زنبه گِل را حمل می‌کند

نویسنده : مجید کفایی | منبع خبر : نظرآنلاین
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.