برنامه آتی نظرگاه
نشست "گردشگری مذهبی در ایران؛ ظرفیت ناشناخته | چهارشنبه ۱۶ بهمن ماه ۱۳۹۸ | از ساعت ۱۶
Saturday, 24 October , 2020
امروز : شنبه, ۳ آبان , ۱۳۹۹ - 8 ربيع أول 1442
شناسه خبر : 6616
  پرینتخانه » منظر, منظر شهری تاریخ انتشار : ۰۳ مهر ۱۳۹۹ - ۹:۰۰ | 17 بازدید | ارسال توسط :
تبدیل خیابانها به پیاده راه بدون در نظر گرفتن زیرساختها

پیاده راه سازی راهی برای برند شدن شهرداری

اگر روند پیاده راه سازی مرکز همدان به همین منوال و بدون برطرف کردن موانع زیرساختی ادامه یابد در آینده رفع مشکلات آن هزینه بر خواهد بود.

پیاده‌ راه ‌ها بخشی از منظر شهری هستند که به دلایل مختلف از جمله افزایش تعاملات اجتماعی ـ فرهنگی، ایجاد مقیاس های انسانی در عرصه های عمومی، تثبیت و تقویت برخی کاربری ‌ها و مسائل اقتصادی، گسترش ارتباطات و … در شهرها شکل می گیرند. در شهرهای مختلف جهان، تا قبل از انقلاب صنعتی، اندازه و تناسبات عناصر شکل­ دهنده شهر، بر مبنای مقیاس انسانی و الگوی جابه­ جایی­ ها نیز بر اساس حرکت فرد پیاده بود. اما با شروع انقلاب صنعتی و به دنبال آن حاکمیت تفکر مدرنیسم و به ویژه مطرح شدن تئوری «شهر مناسب با اتومبیل شخصی» از نقش و اهمیت فضاهای پیاده کاسته و به مرور فرد پیاده جایگاه و اولویت خود را در فضای شهری از دست داد. از دهه هشتاد میلادی به بعد نگرش جدیدی تحت عنوان «شهرسازی انسان­گرا» در مقابل شهرسازی «اتومبیل­گرا» پدید آمد که بر اساس الگوی جابه­ جایی­های درون شهری، بر قابلیت­های انسانی، توانمندی­های فیزیکی و میزان ادراک فرد پیاده در هنگام رفت و آمد در فضای شهری افزوده شد.  

در ایران نیز تا قبل از ورود خودرو و تحولات حاصل از آن در شهرسازی، راه­ها و فضاهای شهری در انطباق کامل با فضاهای انسانی و نیازهای اجتماعی شهروندان شکل می­گرفت و نظام کالبدی شهر بر پایه مردم­ واری استوار بود. با پیدایش حمل و نقل و ماشینی شدن، بسیاری از فضاهای شهری که محل زندگی اجتماعی بودند، به گذرگاه و توقف­گاه وسایل نقلیه تبدیل شده و این توسعه به تدریج تمام ساختار کالبدی و اجتماعی شهرهای ایران را زیر نفوذ خود برد. با وجود گذشت چندین دهه از جنبش پیاده­ گستری در سایر کشورها، طراحی مسیرهای پیاده با عنوان «پیاده­ سازی محورهای تاریخی» هنوز مبحثی نو در کشور ما به شمار می­آید و چند سالی است که در اکثر شهرهای ایران بخصوص شهرهای تاریخی تمایل به ایجاد پیاده راه در محورهای اصلی امری جذاب و جالب از نگاه مسئولین می باشد. اما سوال و مساله اصلی این است که آیا پیاده راه سازی در شهرهای ایران درست اجرا می شود؟ و آیا لازم است که در شهرهای با بافت تاریخی حتما بخشی از خیابان ها تبدیل به پیاده راه شوند؟

پیاده راه سازی راهی برای برند شدن شهرداری
تصویر ۱: پیاده راه بوعلی سینا، مأخذ: خبرگزاری ایلنا

عمومی بودن، خاصیت منظر خیابان است. به این معنی که متعلق به تمام ساکنان شهر است و حضور مردم، شکل دهنده و اعتباردهنده منظر خیابان است. اما به نظر می رسد امروزه پیاده راه سازی و توجه به پیاده مداری برای شهرداری های استان ها صرفا تبدیل به برند شده است و با تغییر کف سازی خیابان ها از آسفالت به سنگ فرش و چیدن تعدادی مبلمان شهری پیاده راه ها را ایجاد می کنند؛ بدون اینکه به منظر خیابان، طبیعت اطراف آن و ماهیت تعامل اجتماعی مخاطبان توجهی شود. باید در نظر داشت که خیابان هایی که برای تبدیل به پیاده راه انتخاب می شوند بر اساس مقیاس ماشینی شکل گرفته اند و جداره های منظر خیابان ها نیز بر آن پایه ساخته شده اند. حال تبدیل کردن این بستر به بستری جدید تمهیدات خاصی را می طلبد که در طرح های انجام شده به این موارد کمتر توجه شده است. امروزه پیاده راه سازی برای شهرداری ها بیشتر جنبه تبلیغاتی پیدا کرده است. بدین منظور که بیشتر شهرداری ها به جای آنکه به طرح و ابعاد طراحانه توجه کنند بعد تبلیغاتی برایشان اهمیت پیدا کرده است و صرفا با تغییر متریال خیابان ها و تبدیل آنها به پیاده راه فعالیت های خود را در حوزه شهری بیشتر به رخ می نمایانند. از آنجایی که خیابان های اصلی در شهرها جز هسته های اصلی شهر محسوب می شوند کوچکترین تغییر در آنها به چشم عموم می آید چه رسد به آنکه کلا خیابانها تغییر ماهیت داده و به پیاده راه تبدیل شوند. درست است که پیاده محور کردن بخش هایی از شهرها و توجه و احترام به مخاطب پیاده از ضروریات شهرهای امروزی می باشد اما تبدیل شدن برخی از خیابان های اصلی شهرهای ایران به پیاده راه مشکلات و موانع زیادی را برای خیل عظیمی از ساکنین،کسبه، و یا مخاطب هر روزه خیابان ها ایجاد کرده است.

به طور مثال خیابان بوعلی سینای همدان که به میدان اصلی شهر (میدان امام خمینی) منتهی می شود از این قاعده مستثنا نیست. این خیابان که جزئی از ۶ خیابان اصلی همدان در طرح کارل فریش در سال ۱۳۰۷ ایجاد شده است به میدان اصلی شهر (امام خمینی) می رسد و طول تقریبی آن ۷۵۰ متر می باشد. مهندسین مشاور نقش پیراوش در طرحی رینگ اول شهر را به پیاده راه اختصاص داد و این خیابان پس از کش و قوس های بسیار و با تصویب شهرداری همدان، بدون اجرای تمهیدات زیرساختی، از سال ۱۳۹۵ تبدیل به پیاده راه شد و در فاز بعدی در سال ۱۳۹۶ خیابان اکباتان (یکی دیگر از شش خیابان منتهی به میدان اصلی شهر) نیز به پیاده راه تغییر یافت. نکته قابل توجه در امر پیاده راه سازی این خیابان ها این است که در خیابان بوعلی سینا همدان سهم کاربری های تجاری در دو طرف این خیابان بیش از ۱۲۰۰ متر است و شامل کاربری هایی نظیر ساختمان های پزشکان، سینما، پاساژها، مراکز خرید و … می باشد که پتانسیل خوبی از حجم پیاده را برای ایجاد پیاده راه بوجود آورده است. با این حال پیاده راه سازی این بخش از شهر مشکلات زیادی در حوزه مراجعه بیماران به پزشکان به علت عدم دسترسی سواره، بساط کردن دست فروش ها در فضای پیاده راه ، ایجاد ترافیک در محلات پیرامون منطقه، تبدیل شدن کوچه ها و خیابان های اطراف به پارکینگ اتومبیل و …  را بوجود آورده است.

پیاده راه سازی راهی برای برند شدن شهرداری
تصویر ۲: خیابان بوعلی قبل از تبدیل به پیاده راه، مأخذ: خبرگزاری ایلنا

به نظر می رسد اگر روند پیاده راه سازی مرکز شهر همدان بخواهد به همین منوال و بدون برطرف کردن موانع زیرساختی ادامه یابد و خیابانهایی که روزگاری به منظور حرکت سواره طراحی شده بودند، بدون در نظر گرفتن مقیاس، سرعت دید، تطابق جداره و کاربر و مسائل بزرگتری چون مسائل اقتصادی، ترافیکی و زیرساختی، به پیاده راه تبدیل شوند، این برند شهری به معضلی بزرگ برای شهر تبدیل می گردد که برای رفع آن مشکلات باید هزینه های بیشتری را پرداخت نمود.

۰/۵ ( ۰ نظر )
نویسنده : ریحانه خرم روئی | منبع خبر : نظرآنلاین
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.