• آرشیو
  • نویسندگان
دوشنبه 10 بهمن 1401
نظرآنلاین
پایگاه خبری - تحلیلی پژوهشکده نظر
  • صفحه اصلی
  • هنر
    • باستان شناسی
    • مدرنیته و هنر مدرن
    • نقد هنر
    • نقوش و تزئینات
    • نگارگری
    • هنر باستان
    • هنر معاصر
  • منظر
    • منظر شهری
    • سازمان فضایی شهر
    • باغ
    • مبانی نظری منظر
    • منظر طبیعی
    • منظر و جامعه
    • منظر راه
  • معماری
    • مسکن
    • مبانی نظری معماری
    • معماری معاصر
    • معماران
  • شهر
    • برنامه ریزی و مدیریت شهر
    • مبانی شهر
    • نوسازی شهری
    • مرمت شهری
  • محیط
    • مدیریت آب
  • گردشگری
  • نظرگاه
  • تماس با ما
بدون نتیجه
مشاهده تمام نتایج
  • ورود
نظرآنلاین
  • صفحه اصلی
  • هنر
    • باستان شناسی
    • مدرنیته و هنر مدرن
    • نقد هنر
    • نقوش و تزئینات
    • نگارگری
    • هنر باستان
    • هنر معاصر
  • منظر
    • منظر شهری
    • سازمان فضایی شهر
    • باغ
    • مبانی نظری منظر
    • منظر طبیعی
    • منظر و جامعه
    • منظر راه
  • معماری
    • مسکن
    • مبانی نظری معماری
    • معماری معاصر
    • معماران
  • شهر
    • برنامه ریزی و مدیریت شهر
    • مبانی شهر
    • نوسازی شهری
    • مرمت شهری
  • محیط
    • مدیریت آب
  • گردشگری
  • نظرگاه
  • تماس با ما
بدون نتیجه
مشاهده تمام نتایج
نظرآنلاین
بدون نتیجه
مشاهده تمام نتایج
صفحه اصلی هنر نقوش و تزئینات

نسبت مینیاتور معماری و واقعیت

سید محمدباقر منصوری نویسنده: سید محمدباقر منصوری
شنبه 10 مهر 1400
در نقوش و تزئینات, هنر
A A
0

اسناد مصور تاریخی (نقاشی و مینیاتور) که از معماری و وضعیت کالبد و ساختار شهرهای قرن های گذشته در اختیار داریم تا چه حد در پیشبرد مطالعات تاریخی معماری ایران مؤثرند؟

نقاشی ها یا مینیاتورها یکی از چالشهایی است که در مطالعات تاریخی معماری، شهرسازی یا منظر ایرانی پژوهشگران با آن مواجه می شود. می دانیم که مینیاتور ایرانی مهمترین و فراوان ترین نوع سند تصویری می باشد که برای مطالعه تاریخی و درک شرایط دوره های گذشته در دسترس پژوهشگران است. اما مساله آنجا چالشی می شود که در چارچوبی پژوهشی بخواهیم این اسناد را در مقیاس خرد (معماری) و یا کلان (شهر) بررسی کنیم.

بیشتر بخوانید - Read More

خلاقیت، واژه ای مهجور در معماری شهر-بندر

مادی های اصفهان و مدیریت بحران

در اینجا است که سبک و محتوای مینیاتورهای ایرانی برای ما روشنتر می شود و می فهمیم که اساسا نمی توان تصویری «واقع گرا» از کالبد بناها یا ساختار و منظر شهرها را در آنها جست و جو کرد. هر چند به طور قطع این مینیاتورها وجوه بسیار ارزشمندی از فرهنگ و خصوصیات سبکی و هنری زمان و مکان خود ارائه می دهند اما به هیچ وجه به دنبال ارائه تصویری واقعی از مکان و زمان خود نبوده اند.

با این وضع و پیشینه از این موضوع است که مواجه شدن با مینیاتورهای مطراقچی بسیار جالب می شود و شکافی میان نگاه ایرانی و غربی در تصویرسازی را آشکار می کند. مطراقچی نویسنده، ریاضی دان و مورخی است که در اوایل قرن ۱۶ میلادی عضوی از دربار عثمانی بوده. کتاب بیان منازل که حاوی نقاشی های متعدد است را در خلال لشکرکشی سلطان سلیمان به عراق و غرب ایران بوده که در آن تصاویر شهرها و روستاهایی که از آن گذر کرده اند را با سبکی خاص و «واقع گرا» به تصویر کشیده است.

بخشی از این تصاویر متعلق به شهرها و قریه هایی از ایران است. مثلا شهر تبریز یا سلطانیه در این مجموعه از جهت سیمای کلی شهر و ساختار آن و همچنین تنوع بناها و حتی کالبد و جزییات معماری بسیار با ارزش و به خصوص منحصر به فرد است. در مقابل آن نگاه و سبک ایرانی در مینیاتور است. در آن ساختمان ها و اساسا معماری بیشتر در حکم  «پس زمینه» برای روایت صحنه مورد نظر و شخصیت های تصویر هستند. تقریبا هیچ گاه خود موضوعیت ندارند و مساله بازنمایی واقعیت فیزیکی در اولویت نقاش نبوده است.

نسبت مینیاتور معماری و واقعیت
تصویر 1: قریه در گزین در ایران، منبع: کتاب بیان منازل اثر مطراقچی

تفاوت نگاه به واقعیت در مینیاتور ایرانی و غربی

این مساله که مطراقچی اهل بوسنی بوده و بعدها به درگاه عثمانی راه پیدا کرده را شاید بتوان در تحلیل نگاه متفاوت او به شهرها و ارایه تصویری واقع گرا از آنها در مینیاتورهایش را مورد نظر قرار داد. از این جهت شاید شکاف میان زاویه نگاه ایرانی و نگاه غربی در تصویرسازی بتواند دست کم بخشی از سوال اولیه ما در مورد فقدان واقع گرایی در تصاویر تاریخی ایرانی را توضیح دهد.

در این یادداشت طبیعتا نمی توان به چرایی ریشه این تفاوت نگاه در نقاشی و مینیاتور پرداخت، اما دست کم فقدان اسناد واقگرا در میان میراث تصویری ما آشکار می شود. این فقر در اسناد تصویری طبیعتا در مطالعات تاریخی و بررسی سیر تحول معماری ایرانی تاثیر گذار است. به خصوص که با توجه به تخریب بسیاری از آثار معماری یا بافت تاریخی شهرها در طول قرون گذشته، ابهامات زیادی هنوز در بازسازی سیر تحول عناصر معماری ایرانی وجود دارد.

در این وضعیت است که ارزش مینیاتورهای مطراقچی که جلوه ای واقعی از بناها و سیمای شهرهای ایران پیش از چهار قرن گذشته میباشند کاملاً آشکار می شود. به طور مثال در برخی از مینیاتورهای این مجموعه گونه ها و بناها و ساختارهایی را می بینیم که با وضعیت امروز متفاوت بوده یا اساساً وجود ندارند و از این جهت سؤال در مورد چگونگی تحول تاریخی این بناها و سبک آنها در تحقیق دوباره توجیه پذیر و حداقل قابل تامل می شود.

برچسب ها: مطالعات تاریخیمطراقچیمینیاتور
نوشته قبلی

بررسی معرفت ‌شناسانه: «خودتنهاانگاری»

نوشته بعدی

راهبرد لازم برای سازماندهی حرکت پیاده و سواره در شهر

سید محمدباقر منصوری

سید محمدباقر منصوری

استادیار مدرسه عالی معماری لیل فرانسه

مطالب مرتبط - Related Post

خلاقیت واژه ای مهجور در معماری محل تلاقی شهر با بندر

خلاقیت، واژه ای مهجور در معماری شهر-بندر

پنج‌شنبه 27 مرداد 1401
مادی های اصفهان زیرساختی قدرتمند در مدیریت سیل و بارش های فصلی

مادی های اصفهان و مدیریت بحران

سه‌شنبه 25 مرداد 1401

بیان های جدید هنر در دنیای مجازی

بحران های سرزمینی از دیدگاه منظر

نبرد عقل و جهل

المان های مفهومی شهر و پرسه زنی خلاق

نوشته بعدی
راهبرد لازم برای سازماندهی حرکت پیاده و سواره در شهر

راهبرد لازم برای سازماندهی حرکت پیاده و سواره در شهر

کارآفرینی برای معماران؛ معمار به عنوان ...؟

کارآفرینی برای معماران؛ معمار به عنوان ...؟

دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب برگزیده

  • بررسی آرامگاه ها و آئین تدفین در زمان هخامنشی

    بررسی آرامگاه ها و آئین تدفین در زمان هخامنشی

    0 اشتراک ها
    اشتراک گذاری 0 توئیت 0
  • مدرن چيست؟

    0 اشتراک ها
    اشتراک گذاری 0 توئیت 0
  • عوارض شهرداری چیست و انواع آن کدامند؟

    0 اشتراک ها
    اشتراک گذاری 0 توئیت 0
  • رنگ های نمادین در هنر ایران

    0 اشتراک ها
    اشتراک گذاری 0 توئیت 0
  • سکه های هخامنشی

    0 اشتراک ها
    اشتراک گذاری 0 توئیت 0

مطالب برتر

  • پربازدیدترین
  • پربحث ترین
  • آخرین مطالب
بررسی آرامگاه ها و آئین تدفین در زمان هخامنشی

بررسی آرامگاه ها و آئین تدفین در زمان هخامنشی

یکشنبه 2 اسفند 1388
مدرن چيست؟

مدرن چيست؟

دوشنبه 13 مهر 1388
عوارض شهرداری چیست و انواع آن کدامند؟

عوارض شهرداری چیست و انواع آن کدامند؟

دوشنبه 1 بهمن 1397
رنگ های نمادین در هنر ایران

رنگ های نمادین در هنر ایران

یکشنبه 11 خرداد 1399
نقدی بر شیوه اجرای تبصره 3 ماده 9 قانون حدنگار

نقدی بر شیوه اجرای تبصره 3 ماده 9 قانون حدنگار

7
زنان نامرئی و منظر شهری

زنان نامرئی و منظر شهری

3
زاینده‌رود؛ از تکوین تا تخریب تمدن

زاینده‌رود؛ از تکوین تا تخریب تمدن

3
تقلید بدون ¬حجت در سیمای شهری

تقلید بدون ­حجت در سیمای شهری

2
وزارتخانه چند تکه: مسکنی که منتزع می شود

وزارتخانه چند تکه: مسکنی که منتزع می شود

یکشنبه 1 آبان 1401
تأثیر روند رشد و توسعه بر ساختار شبکه اکولوژیکی شهری تهران

تأثیر روند توسعه بر ساختار شبکه اکولوژیکی شهری تهران

جمعه 29 مهر 1401
حقوق مالکانه و اثر آن بر سرانه کاربریهای عمومی سطح شهر

حقوق مالکانه و اثر آن بر سرانه کاربریهای عمومی سطح شهر

چهارشنبه 27 مهر 1401
راه، شریان حیات یا ابزار مداخله؟

راه، شریان حیات یا ابزار مداخله؟

دوشنبه 25 مهر 1401
نظرآنلاین

کپی رایت 1397-1400؛ کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهشکده نظر است.

Navigate Site

  • پژوهشکده نظر
  • باغ نظر
  • منظر
  • هنر و تمدن شرق
  • گردشگری و فرهنگ

Follow Us

بدون نتیجه
مشاهده تمام نتایج
  • صفحه اصلی
  • هنر
    • باستان شناسی
    • مدرنیته و هنر مدرن
    • نقد هنر
    • نقوش و تزئینات
    • نگارگری
    • هنر باستان
    • هنر معاصر
  • منظر
    • منظر شهری
    • سازمان فضایی شهر
    • باغ
    • مبانی نظری منظر
    • منظر طبیعی
    • منظر و جامعه
    • منظر راه
  • معماری
    • مسکن
    • مبانی نظری معماری
    • معماری معاصر
    • معماران
  • شهر
    • برنامه ریزی و مدیریت شهر
    • مبانی شهر
    • نوسازی شهری
    • مرمت شهری
  • محیط
    • مدیریت آب
  • گردشگری
  • نظرگاه
  • تماس با ما

کپی رایت 1397-1400؛ کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهشکده نظر است.

خوش آمدید!

وارد ناحیه کاربری خود شوید

رمز عبور را فراموش کرده اید؟

رمز عبور خود را بازیابی کنید

لطفا نام کاربری یا آدرس ایمیل خود را برای بازنشانی رمز عبور خود وارد کنید.

ورود به سیستم