برنامه آتی نظرگاه
نشست "گردشگری مذهبی در ایران؛ ظرفیت ناشناخته | چهارشنبه ۱۶ بهمن ماه ۱۳۹۸ | از ساعت ۱۶
Saturday, 6 March , 2021
امروز : شنبه, ۱۶ اسفند , ۱۳۹۹ - 23 رجب 1442
شناسه خبر : 7286
  پرینتخانه » برنامه ریزی و مدیریت شهر, شهر تاریخ انتشار : ۰۶ بهمن ۱۳۹۹ - ۹:۰۰ | 43 بازدید | ارسال توسط :
لزوم نگاه کیفی انسان محور در تدوین ضوابط شهری

اهداف شعاری و اقدام تکراری در آیین ­نامه­ طراحی معابر شهری مصوب ۱۳۹۹

اگر بخشی در آیین نامه به بررسی روشی جهت مواجهه کیفی با شهر انسان محور در طراحی معابر شهری می پرداخت؛ پذیرفته ­تر بود تا اهداف شعارگونه بی ارتباط با راهبردها.

«آیا نیازی به بازنگری «اهداف» (۱۳۹۴- ۱۳۹۹ بازه پنج ساله از تصمیم تا بازنگری) آیین نامه معابر شهری مصوب سال ۱۳۷۳ بود؟»

پیروی مصوبه هیات وزیران در آبانماه ۱۳۹۴، مبنی­ بر لزوم به ­روز­رسانی «آیین نامه طراحی راه­ های شهری مصوب ۷/۹/۱۳۷۳ در ۱۲ جلد»، «آیین ­نامه طراحی معابر شهری» در تیرماه ۱۳۹۹ در ۱۲ جلد به تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری رسید و در آذرماه ۹۹ ابلاغ شد.

اهداف شعاری و اقدام تکراری در آیین ­نامه­ طراحی معابر شهری مصوب 1399
تصویر ۱: چهارراه ولیعصر تهران پیش از آیین نامه مصوب ۱۳۷۳٫

در جلد یک مربوط به مبانی از «توسعه پایدار» و «انسان محوری» به­ عنوان رویکرد اصلی آیین ­نامه تاکید شده و از اهداف بازنگری: به روزرسانی مفاهیم، رویکردها، و شیوه­ های طراحی معابر شهری بر اساس اصول «حمل و نقل پایدار»، بازنگری در ضوابط طراحی شبکه معابر شهری با رویکرد «انسان محوری»، توجه به نقش­ های مختلف معابر شهری شامل نقش­ های ترافیکی، «اجتماعی» و زیست محیطی؛ و چالش اصلی در طراحی شبکه معابر شهری، حل تعارض میان نقش ترافیکی و «نقش اجتماعی» معبر عنوان ­شده­ است. در نسخه جدید «نقش اجتماعی» معابر، ملاک اصلی تقسیم ­بندی آنها به دو دسته تن دراه (عبور و سایل نقلیه) و خیابان شهری  است!!!!

«انسان محوری» و «نقش اجتماعی» معبر، هدفی است مبتنی بر علوم انسانی که مستلزم بررسی شرایط زمانی-مکانی طراحی است که در دسته ­بندی رهیافت­ های­ کیفی می­ گنجد و الزامی به تبیین الگوهای و استانداردهای عام طراحی ندارد.

اهداف شعاری و اقدام تکراری در آیین ­نامه­ طراحی معابر شهری مصوب 1399
تصویر ۲: زیرگذر پیاده محور چهارراه ولیعصر.

هدف اصلی در آیین ­نامه­ ها ایجاد خط مشی و ارائه راهبردهای عملی مبتنی بر اهداف است. آیین نامه ای که با هدف استانداردسازی و ارائه چارچوبی برای طراحان به­صورت عام فراهم شده­است به نظر می­ رسد با هدفی علمی به ­منظور ارائه جزییاتی در طراحی تدوین می­ شود. اصرار بر هدف ­گذاری شعاری نظیر «انسان محوری» که تاثیری بر راهبرد ندارد و به مدت پنج سال یک آیین نامه را با هزینه ­های گزاف اقتصادی و زمانی مواجه می­ کند، جای تعجب دارد.

استانداردسازی در دسته ­بندی علوم تجربی (توجه اخص به مباحث کمی) و انسان محوری در دسته بندی علوم انسانی (توجه اخص به مباحث کیفی) قرار می­ گیرند که در هدف ­گذاری در تضاد نیستند اما در ارائه راهبرد کاملا متفاوت عمل می ­کنند. راهبردهای استانداردسازی منجر به بهبود کمی طراحی مبتنی بر دانش و دانشمندی است در صورتی­که راهبردهای انسان محوری منجر به بهبود کیفی طراحی مبتنی بر حکمت و خردمندی می­ شود.

اهداف شعاری و اقدام تکراری در آیین ­نامه­ طراحی معابر شهری مصوب 1399
تصویر ۳: نمونه ای از الگوی ارائه شده از قرارگیری ایستگاه ­های حمل و نقل همگانی در آیین نامه مصوب ۱۳۹۹٫

در مباحث طراحی شهری به هر دو نیاز است، اما دلیلی بر خلط اهداف نیست. آیین نامه استانداردهایی برای زندگی انسانی است که محدودیت زمانی-مکانی ندارد اما انسان محوری جنبه ­ای کیفی در برخورد با مسائل شهری است که در استانداردها نمی گنجد، بلکه نیاز به بررسی شرایط زمانی-مکانی طرح دارد. با توجه به تغییر در اهداف جهت بازنگری، شاید اگر بخشی از آیین نامه به بررسی «روشی» جهت مواجهه کیفی با شهر انسان محور در طراحی معابر شهری گنجانده می ­شد؛ پذیرفته ­تر بود تا اهداف شعارگونه بی ارتباط با راهبردها.

نویسنده : مریم اسماعیل دخت | منبع خبر : نظرآنلاین
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.