برنامه آتی نظرگاه
نشست "گردشگری مذهبی در ایران؛ ظرفیت ناشناخته | چهارشنبه ۱۶ بهمن ماه ۱۳۹۸ | از ساعت ۱۶
شناسه خبر : 4418
  پرینتخانه » نقد, منتخب, منظر, یادداشت تاریخ انتشار : ۱۱ تیر ۱۳۹۸ - ۱۶:۵۶ | 233 بازدید | ارسال توسط :

باغ_موزه دفاع مقدس تهران و کاستی‌های آن از منظر جلب مخاطب

باغ_موزه دفاع مقدس از طرح‌های یادمانی براي اين نبرد نه فقط یاد‌آور حماسه‌ای براي نسل‌های تازه و آيندگان كه نماد تجديد ميثاق ملتي است با هويت و حضور خويش.

به محض عطف توجه هر جامعه یا ملتی به مفاهیم نوین «هویت» و «ارزش‌های اجتماعی» در عصر نو، موزه‌ها در آن سرزمین پدید می‌آیند و با ثبت و ضبط و پیش چشم آوردن مظاهر مادی و معنوی گذشتۀ تاریخی هر جامعه و استمرار بخشیدن به هویت‌های جوامع در گذر زمان همچنان بر جای ماندند. در این میان دفاع ۸ ساله ملت ایران بعنوان یک نقطه عطف در تاریخ معاصر ایران به شمار می‌رود. طرح‌های باغ_موزه دفاع مقدس بعنوان یکی از طرح‌های یادمانی برای این نبرد نه فقط بعنوان یاد‌آوری حماسه‌ای برای نسل‌های تازه و آیندگان ، بلکه نماد تجدید میثاق ملتی است با هویت و معنای حضور خویش و راهنمای مسیری که این ملت باید بپیماید . باغ_موزه، یک موزه رویدادی است و متفاوت از موزه‌هایی است که صرفا بناها و اشیای تاریخی را به نمایش می‌گذارند. دراین میان باغ_موزه دفاع مقدس تهران در شمالی‌ترین قطعه اراضی مشجر عباس‌آباد و با زیربنای ۲۰۵ هزار متر مربع با احتساب محوطه‌سازی‌، یک مجموعه بسیار بزرگ و نوین است. ساخت آن از سال ۱۳۸۴ آغاز شد و طراحی آن در قالب مسابقه‌ای با حضور ۲۵۰ گروه از طراحان مطرح کشور شکل گرفت.این باغ_موزه در قطب فرهنگی پایتخت و در کنار مکان‌هایی چون، کتابخانه ملی، باغ هنر و مصلای شهر واقع شده است. و درآن سعی شده است تا با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، گوشه‌ای از رشادت‌های مردم و مفاهیم ارزشمند دفاع مقدس به نمایش گذاشته شود.

رسالت باغ_موزه دفاع مقدس تهران برای ثبت و انتقال رشادت رزمندگان به نسلی که از نزدیک جنگ را ندیده و نسل‌های بعدی که نمی دانند هشت سال مقدس چگونه گذشته، بیش از سالهای پیش و از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. نسل‌های گذشته به آنچه در جنگ گذشت نزدیک‌تر بودند و نسل‌های بعد که امروز جمعیت جوان را تشکیل می‌دهند آن چنان که باید روحیه رسالت مدار و ظفرمندانه دهه اول انقلاب را به خاطر نمی آورند لذا تلاش طراح درراستای انتقال مفاهیم گران‌بها و انسان‌ساز دفاع مقدس به نسل‌های آتی هم به جهت ماندگار ساختن آن مفاهیم ارزنده و هم به سبب به کارگیری آن ارزش‌ها در جنبه‌های مختلف فرهنگی و زندگی از اهمیت بسزایی برخوردار است.
با توجه به اینکه جلب مخاطب توسط باغ_موزه دفاع مقدس تهران یکی از مهم‌ترین اهداف ساخت آن است فلذا تحلیل کیفیت و کمیت ایفای این نقش آن از این منظر بسیار مهم است. از آنجا که این بنا میبایست با مخاطب رابطه‌ای قطعی و تعاملی دو سویه داشته باشد باید از یک سو باید نمایشگر فرهنگ و عقاید مردم درفضای هماهنگ با معماری همان محیط باشد و از سوی دیگر، میزان توفیق آن وابسته به ادراک و دریافت مردم و مخاطبین اثر است.

باغ_موزه دفاع مقدس
در حال حاضر باغ_موزه دفاع مقدس در جلب و ارتباط با مخاطب فاقد موفقیت‌های لازم بر اساس اهداف و سیاست‌های مجریان طرح است. به‌نظر می‌رسد که در این زمینه عوامل ذیل تاثیرگذار می‌باشند:
-قرارگیری بر ارتفاعات شمال شهرتهران و عدم دسترسی آسان به آن وعدم ارتباط مناسب با دیگر فضاهای شهر
-استفاده نامناسب از مصالح و مبلمان متناسب با موضوع منظر سایت و قرارگیری بدون برنامه و از پیش تعیین نشده ادوات و ماشین آلات جنگی
-عدم وجود پتانسیل حس مکان وسابقه تاریخی سایت برای مردم
-نامگذاری برخی فضاهای باغ_موزه دفاع مقدس بدون توجه به عملکرد، هویت و شکل گیری آن به واسطه گرافیک طرح .
-توجه مفرط به تکنولوژی در طرح و تلاش جهت اصالت بخشیدن به آن (مشابه موزه‌های جنگ دیگر کشورها)
– عدم استفاده از هنرهای سنتی (بعنوان تجلی غنی‌ترین و ناب ترین ارزش‌های قدسی و الهی) جهت نمایاندن ارزش‌های دفاع مقدس
-بی توجهی به شکل متفاوت مفهوم جنگ در ایران بعنوان یک پدیده مشترک خاطره جمعی و هویتی یک ملت ونیز سمبلی از مقاوت، اتحاد، ایثار و دفاع، با دیگرمفاهیم آن درسایرکشورها
-لحاظ نکردن تصاویر شهدای شاخص زن و نشر فعالیت‌های بانوان در مساجد و محلات با توجه به نقش تاثیرگذار آنان
با توجه به جنبه‌های نظری معماری که به ادراک مخاطب اهمیت می‌دهد و فضا را متناسب با معنا و مفهوم آن تعریف می‌کند، بکارگیری مفاهیم ناب ایثار و شهادت در ساخت باغ_موزه دفاع مقدس تهران به نحوی که جاذب مخاطبان جدید و از گروه‌های مختلف اجتماعی باشد، بسیار شایسته‌تر بود. علاوه بر آن جنبه‌های نمادین موضوع ایثار و شهادت علی‌الخصوص در ارتباط با شخصیت‌ها و حوادث مرتبط، ایجاب می‌کرد تا به نوعی معماری نمادین و یادمانی در این طرح به کارگرفته می‌شد که با اصالت دادن به مخاطب و ذهنیت وی در تولید نمادهای مرتبط با هریک از موضوعات دراماتیک از جمله ایثار، عشق، شهادت و امثال آنها موفق‌تر عمل می‌کرد.
در مجموع با توجه به اینکه باغ_موزه دفاع مقدس تهران همۀ ابعاد کالبدی و غیر فیزیکی (اجتماعی، فرهنگی و معنایی)یک عنصر شهری را دارا است، فلذا می‌بایست جوابگوی نیازهای مختلف عملکردی و هویتی باشد. در ایجاد بناها و آثار یادمانی که ماندگاری و معناسازی بخش مهمی از اهداف آن است، مخاطب‌محوری و در نظر گرفتن نقش آن به لحاظ کارکردی، ذهنی و معنایی تأثیر بسیار زیادی در میزان موفقیت طرح دارد. اگرچه بهره‌گیری از فرم‌های نمادین و نیز تکنولوژی بُعد نشانه‌ای منظر را تقویت کرده و ارتباط ذهنی با مخاطب برقرار می‌کند، لیکن تحقیقات نشان‌داده که تلفیق اثر با زندگی روزانه اجتماع ضامن ماندگاری و موفقیت آن خواهد بود. ایجاد کانون‌های اجتماعی سبب تعامل بیشتر مخاطبان با یکدیگر و با محیط شده و خاطره‌انگیزی و هویت فضا را تقویت می‌کند.

نویسنده : بهزاد مسعودی اصل
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : ۰
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.